::
Home » Verbatim » Verbatim - Third Term 2012 » Tuesday 11th December, 2012

Tuesday 11th December, 2012

NATIONAL ASSEMBLY OF SEYCHELLES

Tuesday 11th December, 2012

The Assembly met at 9am

National Anthem

Moment of Reflection

Mr Speaker in the Chair

 

MR SPEAKER

Bon bonzour tou bann Manm Lasanble Nasyonal, bonzour Minis ek son delegasyon, bonzour tou bann ki pe ekout nou dan lakour.  Avan mon envit Minis pou fer son diskour mon oule premyerman remind bann Manm ki lo sa banner ki deryer zot laba zot ti sipoze sinny lo la pou montre zot sipor kont vyolans kont madanm ek bann fiy.  I paret mwan ki napa bokou zot ki’n fer, byento nou pe al ganny 16 zour.  So mon ti a swete ki ozordi ler zot pe sorti zot tou zot ti ava sinny lo sa banner.

Dezyenmman, nou annan 2 First Reading pou nou fer.

 

THE CLERK

This Act may be cited as the Value Added Tax Amendment Act, 2012.

This Act may be cited as the Seychelles Institute of Management Repeal Act, 2012.

 

MR SPEAKER

Ok, nou osi annan 2 Second Reading ki pou basically withdrawal of 2 Bills.  Mon a ganny en Mosyon pou withdraw sa 2 BillBusiness Tax Amendment Bill, the Public Health Authority Bill, 2012.  Onorab Leader of Government Business.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mr Speaker mon move ki nou withdraw the Business Tax Amendment Bill, 2012 e ki nou osi withdraw the Public Health Authority Bill, 2012.

 

MR SPEAKER

Ok, an linny avek Order 72, Mosyon i ganny aksepte e le 2 Bill in ganny withdrawn.

Aprezan mon pou envit Minis pou li donn son repons lo reaksyon bann Manm.  Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Mr Speaker, Lasanble Nasyonal, Leader Zafer Gouvernman, Leader Lopozisyon, Onorab Manm Lasanble Nasyonal, ser, frer e ser Seselwa.  Mon’n ekout atantivman lentervansyon sa Lasanble Nasyonal, zot lopinyon e zot sizesyon lo konteni Bidze 2013 ki mon ti prezant ek Lasanble e pep Seselwa 7 zour pase.

Mr Speaker, sak fwa mon vin kot sa Lasanble mon bezwen dir ki mon kontinnyen ganny enpresyonnen par kalite bann diskisyon e lentervansyon bann Manm e sa dernyen semenn pa’n en leksepsyon.  Akoz kontrent letan, mon pa pou kapab adres tou kestyon ki Manm Lasanble in demande me mon’n fer mon mye pou mwan adres preokipasyon mazer.

Mr Speaker Lasanble ki lavwa lepep in koze, lepep in rekonnet ki nou bezwen kontinnyen mentenir nou bann gen dan stabilite ekonomik, kree plis larises si nou anvi anmenn plis prosperite.  Zot in apresye ki nou bezwen satisfer bezwen sosyal nou pep, zot in rekonnet ki nou bezwen gard nou labaz ekonomik tre solid pou permet nou travers sa tanpet ki lekonomi mondyal pe kontinnyen pas ladan.

Mr Speaker Lasanble in montre son lapresyasyon ek Bidze 2013.  In met nou popilasyon a sant nou devlopman avek le 2 pli gro alokasyon bidzeter pou Lasanble e ledikasyon respektivman.  I vre ser, Manm Onorab ki in annan bokou defi dan nou sistenm lasante me kantmenm, sa Minister pe touzour rod fason pou amelyore an mezir ki Gouvernman i donn plis resours.  Me annou aret fer gaspiyaz akoz sa osi ava donn plis resours pou amelyor sa sistenm.

Mon ti a ekspekte ki Lider Lopozisyon dan son larespons pou konpar Sesel avek petet Moris, Cape Verde ou menm Sid Afrik ler i ti konpar nou sistenm lasante me kantmenm Onorab Pierre, avek tou respe ki mon annan pou ou e pou Letyopi koman en pei souvren, ou pa vreman kapab konpar Sesel avek Letyopi dan sa domenn lasante.

Mr Speaker, souvan nou oubliye ki se pa lakantite ki konte me se kalite.  Zis pou fer sa pwen, annou pran 3 lendikater swivan.  Life expectancy pou lakantite lannen ki en dimoun i ekspekte viv, Sesel 73an, Letyopi 59an.  Infant Mortality Rate, swa lakantite pti baba ki mor pou tou le mil ki ne.  Sesel 12, Letyopi 52.  Child Immunization Rate, swa to vaksinasyon, Sesel 99 poursan, Letyopi 86.  Mr Speaker, mon a les bann sif koz pou zot menm.

Mr Speaker, Lasanble in osi anvoy en mesaz kler ek Gouvernman ki otan ki nou ankouraze avek progre, pa zis dan ledikasyon me dan tou sekter, zot anvi vwar en legzekisyon bidzeter pli efikas, pli egal, pli transparan e avek en swivi pli pros par Minister Finans.  Mon donn lasirans Lasanble ozordi ki nou dan Minister Finans nou partaz zot vizyon, se akoz sa ki zisteman tou resaman nou’n adopte plizyer mezir pou reponn sa lapel.  Premyerman, nou’n deza adopte sistenm Public Sector Investment Program dan preparasyon Bidze 2013.  En metodolozi ki prezant progranm lenvestisman Gouvernman lo en baz milti-anyel.  Dezyenmman, parey mon’n deza dir nou pou byento adopte en sistenm Program Performance Based Budgeting, en sistenm ki permet desizyon bidzeter ganny fer avek en meyer priyoritizasyon resours bidzeter.  E trwazyenmman, nou pou entrodwir bann revi depans piblik swa public expenditure reviews parey nou dir an Angle.  Nou pou komans sa avek sekter lasante, ledikasyon an 2013 e plitar nou pou fer pou lezot sekter.  Sa trwa linisyativ Mr Speaker i bann sistenm modern dan preparasyon e swivi depans piblik e zot lenplimantasyon pou adres konsern bann Manm Lasanble Nasyonal e met labaz pou sa meyer service delivery ki zot in koz bokou lo la.

Konsernan lenplimantasyon bann proze dan distrik.  Nou’n not bann demann partikilye ki bann Manm Lasanble in fer.  Mon pou sizere ki dan preparasyon Bidze lannen prosenn i annan plis kordinasyon ant Minister Finans, MLUH e bann Lotorite Distrik enkli bann MNAs.

Mr Speaker, lo sa kestyon service delivery Lasanble in ekout lapel Prezidan Michel pou annan en meyer kalite servis ki staff dan Gouvernman i donn piblik ki swa lasante ou servis biznes Gouvernman an zeneral.  Sa i en problenm dan tou Minister.  Mon pa satisfe ler en manm piblik i ganny dir vin sers ou dokiman tel zour e ler i vini i ganny dir pou retournen semenn prosenn akoz sa dimoun ki okip son dosye in al konze.

Mr Speaker, mank lorganizasyon ou kordinasyon dan Minister pa problenm manm piblik e nou pa bezwen fer zot vin problenm manm piblik.  Alors, mon zwenn lapel bann Manm pou tou staff dan Gouvernman pou kiltiv en latitid pli profesyonnel, dimoun i pey tax, zot peye pou diferan servis – annou donn lepep plis valer pou zot larzan.

Mr Speaker, Manm Lasanble in osi fer kler zot mank satisfaksyon avek lefikasite nou sistenm Welfare enkli Agency for Social Protection.  Mon pa vin demann sa lazans pou parmi lezot sizesyon revwar sistenm weights e revwar lafason ki benefis serten progranm i ganny kalkile.

Mon konpran preokipasyon ki’n ganny eksprimen me osi rekonnet ki zesyon sistenm Welfare i enn ki tre konpleks e demann bokou pasyans e lavi bann zofisye ASP pa touzour fasil.  Mon ti a sizere alor ki reprezantan Lasanble i zwenn avek Management Agency for Social Protection pou ki sa lazans i mye konpran preokipasyon popilasyon tel ki labi sistenm Welfare e pran kont bann sizesyon Manm Lasanble.

An sa ki konsern lasistans anba scheme Family Support Program, Minister Finans pa’n propoze pou ogmant sipor akoz sa i ganny set atraver en polisi spesifik.  Me prenan kont demann Lasanble, nou pou sizer avek Minister Zafer Sosyal pou osi konsider aziste nivo peyman an Zilyet 2013 pou anmenn sa an linny avek logmantasyon dan minimum wage.

Minister Finans ava trouv resours menm si i posib, ki vedir koupe pou lezot landrwa ki mwen priyorite.

Mr Speaker, en lot pwen ki’n sorti byen for dan sa deba sa bann dernyen zour i kestyon drwa travayer Seselwa.  Mon krwar ki Lasanble in ase balanse dan son pozisyon lo sa size.  Lo en kote, Manm in rekonnet ki nou bezwen kontinnyen depan lo travayer etranze dan serten sekter, me de lot kote zot in osi demande ki i annan plis proteksyon pou travayer Seselwa.  Mon kapab asir Lasanble ki Gouvernman pe deza pran sa size tre serye.

Zis semenn pase Konsey Minis in debat lo en propozisyon par Minis Lanplwa lo sa kestyon.  Enn bann eleman kle sa propozisyon i en plan lokalizasyon ki pou defini bann kriter pou bann diferan prose saler ki ava ranforsi pozisyon Minister Lanplwa pou adres sa kesyon diferans dan saler e lezot kondisyon travay.

Mr Speaker, an sa ki konsern sa de ka kot IOT ek PUC ki serten Manm in demande.  Parey in deza ganny anonse, IOT pou ogmant saler aparti Zanvye 2013.  Pou PUC sa ka i ankor devan Tribinal Lanplwa.

En lot size ki’n monte a plizyer repriz se kestyon sipor pou sekter lagrikiltir e lapes.  Serten Manm i santi ki sa 2 sekter ti’n kapab ganny enpe plis sipor.  Me fodre osi nou onnet e rekonnet ki sa 2 sekter i kantmenm zouir bokou benefis.  Pou nonm detrwa, sekter lapes e lagrikiltir pa pey okenn Trades Tax lo bann materyo ki zot servi, zot pa pey GST e byento zot pa pou pey VAT.  Fermye e peser pe osi pey Business Tax zis a en to 15 poursan e si selman zot fer profi par lao R40 mil.  Later pou lagrikiltir zot pey zis 32 sou par met kare e lo travayer Income Tax sa lannen nou ti fer redwir sorti 15 poursan pou vin zis R100 par travayer.  Zot osi benefisye par loan, Agricultural Development Fund a en lentere tre ba, 2.5 poursan.  Peser i ganny refund a plen sa R8 tax lo karbiran.  Sa i pa vedir Mr Speaker ki Gouvernman pa pou kontinnyen trouv fason pou siport sa 2 sekter e pou redinamiz li.

Mr Speaker, kestyon logmantasyon saler in san dout pwen prensipal deba sa Bidze 2013 akoz parmi lezot fakter i pri lavi.  Mon konpran e senpatiz avek sa bann Manm Onorab ki dapre zot sa logmantasyon 6 poursan e 3 poursan pa ase.  E i annan menm detrwa zot ki’n fer kler ki zot pa dakor avek sa bann logmantasyon.   Mon remersi bann ki’n al pli lwen e ki’n konpran akoz nou pa’n fer logmantasyon pli boner e akoz nou pa donn en pli gro logmantasyon.  Avan mon al pli lwen, mon lans en lapel avek bann konpannyen paraetatik e sekter prive pou swiv legzanp Gouvernman e donn travayer menm logmantasyon ki Gouvernman pe donnen.

Tou travayer i sitwayen Seselwa apre tou e parey Leader of Government Business in dir, Gouvernman pa kapab solisyon pou tou problenm.  Sekter prive i alor ganny demande pou osi fer son bout.

Mon kapab donn plizyer paz zistifikasyon akoz Bidze 2013 in donn sa ki in donnen me mon pou mansyonn zis enn de rezon.  Premyerman, dan en fason senp e onnet mon pou senpleman repet sa ki mon’n dir a plizyer repriz Mr Speaker.  Se ki nou pa pou donn plis ki nou sityasyon finansye i permet nou akoz sa pou senpleman met nou pei a risk enstabilite ekonomik akoz nou pou donn plis saler nou pou bezwen an det pei plis.  Dezyenmman, parey serten Manm isi in rekonnet – koman en pei ki enport preski tou keksoz ler nou ogmant saler nou ogmant kapasite pou depanse.  Ler nou depans plis nou enport plis.  Ler nou enport plis nou konsonm plis deviz etranzer.  Ler deviz etranzer i ogmante e lof marse i fix, sa i met presyon lo to lesanz e fors roupi pou depresye.  Ler roupi i depresye i rann pri lenportasyon pli ser.  Sa i enkli manze e karbiran.  Ler pri karbiran i ogmante pri elektriste, delo, servi bis piblik, benzin lo laponp tousala i monte.  E ki nou vwar finalman?  Se plis lenflasyon.  Sa Mr Speaker, ser, Manm Onorab, i en serk visye e ler sa serk i vin pli gran e si nou pa kapab aret li nou tonm dan sa ki an Angle nou dir hyper inflation.  En term ki nou servi pou dekrir sityasyon ki Zimbabwe ti vwar li ladan serten lannen pase.  Mon krwar sa i eksplik tou.

Pwen ki mon oule fer resorti isi, se ki Gouvernman pou toultan rod en fason pou ogmant larzan dan lanmen lepep.  Wi, nou konsyan ki an se moman pri lavi i o e ki keksoz i ase difisil, me nou bezwen ogmant saler dapre nou mwayen e dan en mwayen pridan.

Annou osi pa oubliye Mr Speaker ki kou mendev parey Leader Lopozisyon in dir i limenm en input pou prodiksyon.  Alor ler nou ogmant saler tro an gran nou rann biznes mwen konpetitiv e sa i kapab fini avek sa menm travayer ki nou anvi ede pou li perdi son travay.

Mr Speaker, ser Manm Onorab.  Serten Manm Onorab in sizere dan zot largiman ki logmantasyon saler pa sifizan e pa kouver logmantasyon ki pri i prevwar an 2013.  Mon pou servi en senp legzanp pou montre ki sa i pa leka.  Dabor, provizyon lenflasyon 5 poursan an 2013 in deza pran an kont lazisteman dan LPG an Zilyet lannen prosenn.  Alors si nou pran kont sa e pran en dimoun lo minimum wage, aparti Zilyet lannen prosenn ler i ganny son saler sa pou sorti 3,185 pou mont 3,375 – swa en logmantasyon R190.  Me parkont an Zilyet sa menm dimoun ki pa servi plis ki en boutey 9 kilo par mwan, son depans lo gas pou sorti R135 pou vin R202.50, swa en logmantasyon R67.50.  Si nou fer ladiferans ek sa dimoun pou annan R122.50 an plis dan son lanmen.  Wi i pa bokou, me ler nou pran kont ki zeneralman i annan plizyer manm fanmiy ki travay dan en lakour nou vwar sa ladiferans.

Zot in demande ki lenpak lazisteman PUC.  Premyerman, ler nou dir ki pri servis PUC pou ganny endekse, sa pa vedir ki neseserman i pou monte – i kapab monte, i kapab desann e zeneralman i kapab reste parey.  I tou depan lo lezot fakter.  An sa ki konsern sa re-azisteman aparti Zilyet 2013, vi ki sa pou ganny fer pandan en peryod 7an, lenpak pou tre minimal e sirman nou pa ekspekte pou plis ki logmantasyon saler.  E an plis sa lazisteman, sa rebalansman parey nou dir i pou annan serten bes pou serten group menm si lot serten pou annan logmantasyon.  Me parey mon’n dir, logmantasyon pou tre gradyel e tre dousman e pandan sa 7an ki devan nou i posib ki bann lezot keksoz i sanze, lot fakter i sanze ki finalman sa reazisteman i pa parey nou prevwar.  Alor fodre pa nou les sa bann dimoun ou zournal bat latet Seselwa ler zot pou analiz byen sa ki’n ganny met devan zot.

Zis pou tous lo kestyon VAT Mr Speaker.  Ankor mon vwar li malere ki menm si nou’n dir apre dir e pibliy lalis tou bann komodite ek servis debaz ki’n montre ki pou napa VAT, nou kontinnyen tonm dan pyez pou nou krwar ki VAT pou fer pri komodite e servis debaz monte akoz ankor mon repete, VAT pe zis ranplas GST.  Alors sa i pa devret leka.  I pou selman leka si marsan malonnet i deside fer li me pa akoz VAT limenm in ganny entrodwir.  Alor bann lazans tel ki FTC e bann lazans an zeneral fodre zot reste alert.

Mr Speaker, mon’n pran en kantite konfor pou vwar ki bann Manm Lasanble in preski dan en fason inanim siport mon propozisyon pou en Corporate Social Responsibility Tax.  Sipor ki mon’n osi gannyen avek manm piblik an zeneral.  Leader Lopozisyon dan son lentervansyon in demande si CSR Tax i fason pou fer biznes kontribye?  A mon pwennvi Onorab Leader Lopozisyon, larepons i wi.  Si i pa ti le ka, bann konpannyen ki pe fer li ozordi zot pa ti pou fer li.

Manm Lasanble in osi eksprim serten konsern tel ki nesesite pou evit frod, ensi ki konsern ki bann distrik ki napa bokou biznes i riske pa benefisye.  Mon oule asir tou Manm e donn zot garanti ki ni enn ni lot pa pou arive akoz Gouvernman pou set serten guidelines menm si bann biznes pou annan serten freedom lo ki zot pou kapab fer.  Sa bann guidelines pou sorti tre byento Mr Speaker e CSR Tax pou le moman menm si nou’n ekout lapel Onorab De Commarmond yer, nou’n deside pou gard li 0.5 poursan lo turnover ziska lavenir nou a rekonsidere kot i neseser.

Mr Speaker, kestyon zesyon i swivi bann lantrepriz piblik i osi in ganny adrese par plizyer Manm.  Mon’n dir dan Bidze bann mezir ki Gouvernman pe pran lo sa size alor mon pa pou repete.  Mon a kantmenm reponn detrwa kestyon konsernan bann lantrepriz lazans piblik.

Kestyon SEPEC.  Onorab Pierre in demande ki outlook pou tankers?  En bon kestyon Onorab.  Tou sinny i ki marse enternasyonal pou bann tanker pou reste difisil parey lekonomi mondyal an zeneral.  Alor sa aktivite i ekspekte kontinnyen fer fas a bann difikilte dan sa detrwa lannen ki pe vini.  Ki nou pe fer?  Gouvernman pe deza an negosyasyon entans pou re-negosye det lo sa bann tanker ki ava ede amelyor cash flow SEPEC.  Si sa pa ase, ser, Manm Onorab, Gouvernman ava konsider lezot opsyon ki mon ava enform Lasanble a moman neseser.

Onorab Pierre in osi anvi ki sibvansyon lo LPG i reste.  Lo sa mon a demann en kestyon.  Akoz Mr Speaker, ki SEPEC koman en lantrepriz Leta i devret sibvansyonn mwan koman en Minis pou gas ki mon konsonmen?  Ou menm Onorab Pierre e lezot Manm Lasanble, tou lezot dimoun ki kapab pey zot gas.          Nou depans en kantite lo tou sord aktivite toulezour, eski i vreman bokou pou demande ki nou pran R67.50 an plis par mwan pou pey gas ki nou konsonmen?  A mon pwennvi i meyer ki SEPEC a pran sa R50 milyon ki i pe perdi dan sibvansyon ki pa byen targete ki tou-le-z-an i a pran sa benefis i a pey koman en dividend e dan lavenir Gouvernman i ava pran sa larzan, ava ed bann dimoun ki pli bezwen swa atraver ogmantasyon saler, swa atraver benefis Welfare Agency, ou atraver depans sosyal lo proze ki a benefisye bann dimoun ki vreman bezwen.

Lot kestyon Onorab Pierre, Air Seychelles, detay R98.3 milyon.  Onorab pou reponn ou kestyon ladan i annan R17.1 milyon pou klotir sa 2 lofis an Frans e Italy ki diskisyon i ankor pe kontinnyen e lot se 3.5 milyon Dolar ki bann penalties e fees ki ganny asosye ler kontra avek ILFC ti ganny terminen.          Mon asir sa Lasanble Nasyonal ki apard sa 2 peyman, Gouvernman pa pou fer okenn peyman adisyonnel an plis ki sa bann loan ki Nouvobanq ti donn Air Seychelles ki Gouvernman pou peye koman garanter me Gouvernman ni an 2013 e alavenir nou pa ekspekte al donn okenn sibvansyon operasyonnel avek Air Seychelles.  An plis ki sa 10 milyon dolar ki dan lagreman avek Etihad me ki pou le moman nou pa ankor peye.

Kestyon Onorab Lebon.  Lekel sa 13 antrepriz ki zot kont pa annord.  Mon a nonmen.  SIBA, SENPA, Seychelles Agricultural Agency, Seychelles Land Transport Agency, Seychelles Farmer’s Association, Seychelles Tourism Board, Seychelles Qualifications Authority, National Arts Council, National Bureau of Statistics, La Digue Development Board, National Council for the Disabled, Public Officers Ethics Commission, Public Owner’s Trust Fund. Mr Speaker, mon oule fer resorti ki ler mon dir kont pa annord i pa vedir i annan frod.  Ler kont pa annord, i swa kont pa’n ganny odite ou finalize aler.  Menm sa, i pa akspetab e parey mon ti dir dan ladres Bidze, mon partaz konsern Lasanble, mon partaz konsern tou Seselwa pou travay ki hopefully avan lafen 2013 sa bann lorganizasyon a met zot kont annord.

Kestyon saler bann CEOs dan Public Enterprise.  Wi, ozordi i annan serten lantrepriz piblik kot saler bann CEOs i enpe bokou plis ki lezot e ki Gouvernman pe fer, departman Public Administration in antreprann en legzersis pou revwar an antye tou bann package ki bann CEOs, bann Parastatal pe fer.  Dan nouvo Lamannman Public Enterprise Monitoring. I pou met bann standar, bann norm dan lavenir kimannyer saler bann CEOs pou ganny set, ki i pou ganny zeneralman an konsiltasyon avek Minis e Prezidan ki limenm li i apwent bann CEOs.  Alor wi, sa i en konsern ki nou osi nou rekonnet e nou pe travay lo la.

Kestyon ki Parastatal ki donn loan.  Wi Onorab Lebon, i annan plizyer Parastatal ki donn loan.  I annan ladan ki bann labank ki par natir zot loperasyon zot donn staff loan.  I annan osi ki pa labank ki pe donn staff loan.  Mon dakor avek ou ki lafason ki i ete ozordi en bann i donnen, en bann pa donnen.  I pa normal.  Nou pou refer en legzersis pou set standar ek norm lo kimannyer bann Parastatal I pa zis donn loan.  Tou keksoz.  I annan bann Board fees par egzanp, i annan serten Board ki donn mil, i annan Board i donn 3 mil, i annan bann Komisyon i donn 12 mil.  Nou bezwen vwar bann standar si par egzanp a mon avi, si nou dir en Tribinal i ganny tan, tou Tribinal i devret ganny tan.  Si en kategori Board kategori 1 i ganny tan, tou i devret ganny tan.  Si en Komisyon i ganny tan, lezot i devret parey.  Nou pa kapab annan sistenm kot sak Board, sak Komisyon, sak Tribinal i annan son prop kalite fees, son prop kalite incentives.  Mon dakor avek ou, travay konmdir zot menm i la, me nou pou kontinnyen fer pou amelyore.

Mr Speaker, Leader of Government Business in sizere ki nou bezwen plis performance audits.  Mon totalman dakor ek sizesyon LGB ki kont bann NGOs ki resevwar larzan piblik, i bezwen ganny odite.  An plis, an 2013, mon pou demann mon staff pou fer en evalyasyon pou vwar si sa bann milyon roupi ki pe ganny donnen par bann NGOs pe byen ganny depanse e si zot osi zot pe donn valer pou larzan.  I annan en bon pe bann NGOs ki sipoze reprezant biznes ki sipoze reprezant lepep, zot menm zot, zot pa kapab reprezant zot lekor.  Alor, nou pou fer sir poudir larzan ki zot gannyen zot osi, zot donn valer pou larzan.

Mr Speaker, konsernan klima lenvestisman e lenpak sa Bidze lo biznes.  Mon satisfe ki Lasanble in rekonnet bann zefor e polisi dan sa Bidze pou ed biznes.  Sa pozisyon in ganny eko par lamazorite businessmen ki mon’n koz avek dan sa bann dernyen zour.  Me i pa sirprann mwan kantmenm, ki en pti minorite atraver enn de zournal pe esey fer kominote biznes per.  Zot pozisyon i ki sa Bidze pa bon pou biznes.  E Mr Speaker, eski en tax valer azoute ki permet biznes ganny ranbourse pou ranplas en tax GST ler zot pa ti pe ganny ranbourse i move pou biznes?  Eski en rediksyon biznes tax sorti 33 poursan pou vin 30 poursan i pa bon pou biznes?  Eski en business tax rate 25 poursan pou bann lakonpannyen, pou ankouraz zot al lo stock exchange, pou devlop nou sistenm finansye, i pa bon pou biznes?  Eski en rezim tax senplifye pou pti biznes pa bon pou biznes?  Eski en logmantasyon sorti R20 milyon pou vin R40 milyon dan fon finansman pou bann SMEs, pa bon pou biznes?  Eski en logmantasyon threshold lo loan pou SMEs, sorti 150 mil pou al 300 mil, pa bon pou biznes?  Eski en rediksyon dan levy pou biznes taxi sorti ziska R100 mil, pou vin R5000, pa bon pou biznes taxi?  Eski tou sa seri mezir pou redwir birokrasi, ogmant efikasite e redwir kou fer biznes, tousala pa bon pou biznes?  Eski tou sa bann mezir ki mon’n anonse nou pou al fer an 2013, pa bon menm pou biznes?

Mr Speaker, sa i zis detrwa legzanp ki en zournal i konsidere pa bon pou biznes.  Mon demann mon lekor alor, si tousala pa bon pou biznes, kwa ki bon?

Sa zournal in menm al pli lwen pou ensilte nou kominote pti biznes an dekrivan zot koman ‘often a one-man enterprise who barely make enough to survive, let alone provide employment for others’. Si mon ti en pti biznes Mr Speaker, mon ti pou santi mwan tre ensilte par sa zournal.  Sa ki zot pa kontan se byensir sa CSR tax e sa tourism marketing levi, senpleman akoz nou pe demann en kontribisyon dan sosyete, par sa menm biznes ki benefisye dan sa menm kominote.  Eski sa bann biznes ki ozordi i vreman kontribye volonterman dan sa 2 domenn, zot konsidere zot prop kontribisyon pa bon pou biznes?

Mr Speaker, parey zot konn byen, mon pa en politisyen.  Mon en teknisyen.  Kekfwa en zour mon a vin en politisyen, mon pa konnen.  Me ler en bann i fer politik avek mezir ki mwan koman Minis Finans mon met devan, mon santi mwan oblize pou defann sa bann mezir.  Mon en Minis pou tou sa Seselwa, mon pa en Minis zis pou serten biznes.

Mr Speaker, brievman lo sibvansyon lakaz, mon partaz pwennvi bann Manm Onorab ki i annan labi dan sistenm sibvansyon lakaz Gouvernman.  Se zisteman akoz sa, parey mon ti dir dan Ladres Bidze 2013, Onorab Vel in dekrir en pe sistenm Thailand e Onorab, mon bezwen salye ou zefor, salye ou resers akoz sa bann rekomandasyon i similer, i en pe parey bann rekomandasyon ki Labank Mondyal pe sizere dan son rapor provizwar ki in donn nou.  E parey mon’n dir dan Speech Bidze, nou pe travay lo sa bann rekomandasyon e nou pou vwar an 2013, parey zot dir, pa neseserman tou rekomandasyon, sa ki aplike pou Sesel, nou ava anmenn devan, pou fer ki nou sistenm sibvansyon housing i pli targete e i target bann ki vreman bezwen, pa bann ki parey nou konnen ozordi, plizyer fwa nou vwar bann dimoun dan lakaz Gouverman ki vreman kapab afford lot fason e ki bann ki pli bezwen, malerezman pe kontinnyen espere.

Mr Speaker, mon pa pou al bokou pli lontan, mon tous rapidman serten pwen ki bann Manm Lasanble in demann klarifikasyon.  Parey mon’n dir, mon pou tous lamazorite, petet mon a mank enn de, les mwan ale.

Kestyon.  Premyerman Onorab Samson, akoz ki larzan ki ganny bidzete dan 1an i perdi?  Onorab, sa i en prensip bidzeter baze lo pratik e norm enternasyonal.  I pa neseserman perdi, i reste la e i ganny re allocate lannen prosenn.  Mon ti a sizere kantmenm ki nou vwar plito kimannyer, parey zot menm zot in demande, nou anmenn meyer planifikasyon e meyer egzekisyon bann proze.

Kestyon Onorab Vidot.  Akoz Beau Vallon i pe ganny menm kantite larzan pou renovasyon ler i en nouvo klinik ki klinik Larivyer Anglez?  Sa mon’n ganny dir set akoz Beau Vallon i annan kontra maintenance tandi ki klinik Larivyer Anglez, Minister in santi ki i kapab fer sa limenm.  Alors sa larzan pe ganny depanse lo maintenance me i dan en lot Bidze ki pa en Bidze maintenance.

Supplementary Budget.  Wi, pou annan en Supplementary Budget ki pou ganny prezante dan sa bann prosen zour, me parey mon ti dir pli boner, i pa en Supplementary Budget pou Bidze 2012, i plito en Supplementary pou regilariz serten depans ki ti ganny fer an 2011.

Lespas pou pti biznes.  En propozisyon in ganny met devan Cabinet resaman pou idantifye en zone Providence pou pti biznes.  MLUH ava donn plis detay lo la dan bann semenn ki vini.

Proze delo PUC, Onorab Arnephy ou ava kontan pou aprann ki proze Caiman i pe ganny kouver anba larzan ki pou osi donnen.  Pou Praslin, mon pa’n reisi ganny detay spesifik me mon kapab konfirmen ki pou larzan ki PUC in gannyen an 2013, i annan plizyer proze lo Praslin ki pou ganny kouver anba larzan PUC.

Kontra pou Small Landscape Management Contractors, ankor Minister Finans, Gouvernman nou’n ekoute, nou pou aziste kontra sa bann pti dimoun e parey nou’n dir, Minister Finans nou a rod larzan pou fer li.

Onorab Lebon, Amendment lo Trades Tax. Parey nou’n dir, vi ki nou’n redwir GST ki ti annan lo serten prodwir, pou napa VAT tel ki lavyann enporte, nou’n bezwen ogmant Trades Tax pou fer ki pri i reste parey.  Alor sa bann logmantasyon Trades Tax i pa pou fer pri monte, i zis pou recover dabor, enn, sa pert ki nou ti pe fer avek GST, me pli enportan pou donn serten proteksyon bann fermye lo lavyann lokal.

Kestyon propozisyon Onorab Ghislain pou entrodwir sa 25 sou lo stamp, mon totalman dakor avek ou.  Mon pou demann Labank Santral pou revwar fizibilite pou re entrodwir sa scheme. Nou bezwen ankouraz tou dimoun, enkli bann zenn pou fer saving.

Scheme pou artis.  Onorab De Commarmond, pou extend sa pou sport, ok nou pou fer.

Mr Speaker, avan mon terminen, mon pou parey zot, zwenn tou bann Manm Onorab pou remersye Prezidan Michel pou konfyans ki in met dan mwan, pou sipor e gidans ki in donn mwan tou dilon lannen.  Mon swet li ek son fanmiy Zwaye Noel e Bonn Ane.  Mon swet Vis Prezidan Faure, tou mon Koleg Minis e zot fanmiy zot osi, Zwaye Noel e Bonn Ane.  Mon swet ou menm ou Mr Speaker avek tou Manm Onorab Lasanble Nasyonal, Zwaye Noel e Bonn Ane.  Mon swet tou mon staff, Minister Finans ki enkli the beautiful of Les Mamelles, Zwaye Noel e Bonn Ane.  Mon swet tou travayer Seselwa, mon swet tou pep Seselwa Zwaye Noel e Bonn Ane.  Mon demande ki nou met nou diferans, swa profesyonnel e politik, akote e nou kontinnyen viv an fraternite koman en sel pep.  Ki Bondye i a kontinnyen protez nou e i a kontinnyen beni nou pei.  Mersi.

 

MR SPEAKER

Bon, nou ava pran en vot lo merit sa Appropriation Bill. Tou bann ki an faver?  Okenn ki kont?  Mon a ganny mwan en formal Second Reading.

 

THE CLERK

A Bill of an Act to provide for the service of the Republic of Seychelles for the year ending December 31st 2013.

 

MR SPEAKER

Bon, nou pou aprezan al dan Committee Stage kot nou pou pran sa Bill dan son bann detay.  E 2 keksoz pou arive.  1 SBC.  Nou pou demann SBC pou aret filmen e dezyenmman, Committee Stage, parey i tradisyon i ganny Chair by the Deputy Speaker, so, avan ki mon sed plas avek li, mon ava demann en Mosyon pou nou konstitye nou lekor dan Komite.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mr Speaker, mon move ki nou Lasanble i konstitye son lekor dan Komite pou nou kapab pran bann detay pou Committee Stage.

 

MR SPEAKER

Okenn ki segonde?

 

HON CHARLES DE COMMARMOND

Mr Speaker, mon segonn sa Mosyon.

 

MR SPEAKER

Okenn ki kont?  So, tou i an faver, alors nou pou adjourn pou 3 minit, pou donn Deputy Speaker letan pou soz.  Mersi, bye.

 

(BREAK)

 

 

MR DEPUTY SPEAKER IN THE CHAIR

MR DEPUTY SPEAKER

Bon mon a dir bonzour zot tou.  E nou a kontinnyen nou travay lo Bidze 2013, parey in ganny dir nou’n antre dan staz Komite e staz Komite i annan de dokiman prensipal ki nou pou servi.  Nou pou annan The Appropriation Bill limenm kot nou annan tou bann headings avek son depans ki pe ganny demande pou lannen 2013 e answit nou annan The Budget Book, limenm liv Bidze, ki nou pou servi.  Bon prosedir, mon pou call bann depans par group e mon pou donn zot paz ki sa bann depans i ete dan liv Bidze e zot ava kapab demann kestyon, leklersisman avek Minis pou Finans e apre sak group nou a pran en vot lo sa bann group e nou ava kontinnyen ziska ler nou a fini tou bann depans.

Ok, mon krwar i kler e nou a pran premye group depans e sa i enkli President’s Office, Departman Lenformasyon, Departman Legal Affairs, Departman Ladefans, Departman Public Administration, Departman Information Technology and Communication e sa i ganny trouve depi paz 20 ziska paz 34 ki sa sonm pou sa bann diferan Minister ek Departman pe ganny propoze i ganny aprouve okenn kestyon, Onorab Rose.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mersi Mr Chair.  Mr Chair mon ti a kontan demann Minis mon vwar en logmantasyon 21 pour san pou Seychelles Media Commission, nou lo paz 20.  Mon ti a kontan konnen pou kwa sa logamantsyon etan donnen ki sa lannen nou pa’n vwar gran bokou travay sorti kot Seychelles Media Commission e pli boner sa lannen nou ti annan en Mosyon zisteman lo Seychelles Media Commission pou nou vwar son performans e mon ti a kontan konnen akoz lannen prosenn in annan en logmantasyon dan sa direksyon.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Proceed Minister.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Mr Speaker, sa logmantasyon i relate plito lo saler.  I annan serten kontra ki pe vin ater me ki bann peyman i sipoze ganny fer.  Sa i prensipalman akoz sa logmantasyon.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Yes Onorab Rose.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mr Chair mon ti a kontan demann en supplementary question baze lo sa ki Minis in dir nou.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Proceed.

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Eski Minis pe dir nou ki si i pe dir saler, eski i pe dir nou ki Media Commission pe al anploy plis dimoun oubyen i pe al ogmant kontra bann dimoun ki travay kot Seychelles Media Commission e donn zot plis larzan.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Mic Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Dan sa ka, i plito dimoun ki deza la ki zot kontra pe vin lo finisyon e ki zot pou ganny konpansasyon an linny avek zot kontra.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Bresson.

 

HON GALEN BRESSON

Bonzour Minis.  Minister mon annan en kestyon lo ITC Department of Information Technology and Communication, 32, page. Mon oule konnen dan zot Bidze la pou 2013, nou konnen i annan sa, akoz bokou i ganny dir lo the electronic government set up, the network itself it’s a physical network, zot costing la eski it is taking into account kot mon vwar in mont enpe expenses, eski it’s taking account ki zot ki pe maintain sa network, e eski sa i dan sa depans ki nou vwar la logmantasyon.  Lot kestyon vizavi sa ICT zot fer bokou bann al dan bann diferan Departman Gouvermantal e Minister kot zot ki aranz, menm parey update zot bann virus lo zot computer and so on eski sa i dan zot, mon vwar sa bann expenses ki zot pe gannyen ouswa se bann Minister ki depans dan zot IT Department ki transfer back to ICT apre.  Thank you.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister proceed.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab lo kote DICT i toultan annan bann envestman ki kontinyel.  Parey ou konnen ou en dimoun IT, menm si i annan serten lekipman ki la toultan ou bezwen kontinnyen upgrade e parey zot konnen resaman nou’n koz bokou lo Electronic Government i annan plizyer proze ki DICT pe travay avek Gouvernman, dan serten ka menm ek Labank Santral pou amelyor bann interlinkages par egzanp, SIB avek DICT, i annan Revenue Commission avek DICT, i annan upgrading of Asicuda. Tou sa bann kalite depans ki neseser serten envestisman kontinnyel dan lekipman.  E an se ki konsern bann Departman Gouvernman, zeneralman depans i santralize atraver DICT.  Alors lamazorite bann depans menm si i lo kote nou bann Minister, sa i ganny santralize atraver DICT e nou vwar ki DICT i sa feeder pou tou bann servis ki bann Minister i gannyen.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Proceed Onorab.

 

HON GALEN BRESSON

En kestyon siplemanter lo sa konteks.  Enpe letan pase Minister, i know kekfwa ou pa ti Minister then akoz sa IGP mon pe konsantre lo sa IGP akoz i en seksyon ki pou vreman ed nou biznes devlop en pti pe pli vit.  En kantite depans ti ganny peye anba Bidze Gouvernman enpe letan pase pou upgrade bann lekipman akoz i bann gateway elektronik partou dan tou Departman Gouvernman.  Eski i posib pou ou dir ouswa pa dir how much e kalifye where the money is going in the electronic industry dan tou nou bann Departman Gouvernmantal.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Malerezman mon napa sa lenformasyon konkret avek mwan selman mon kapab donn ou detrwa legzanp par egzanp kote.  Par egzanp sa lannen ki pe vini, parey mon’n dir ou i annan serten ka kot Minister Internal Affairs pe al komans son prosesis pou entrodwir bann paspor, electronic passports so i annan serten travay ki bezwen konmans ganny fer par DICT pou prepar labaz.  E par egzanp i annan Asicuda World par egzanp ki pou al ranplas Asicuda Plus Plus. I annan serten travay siplemanter ki DICT pou bezwen envestir ladan.  Malerezman mon napa detay spesifik avek mwan la, mon kapab fer ou gannyen pli tar.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Arnephy.

 

HON BERNARD ARNEPHY

Mersi Mr Deputy.  Minister on page 20, mon vwar University Foundation e an vi ki la in deza vin Liniversite Sesel mon pa konnen si i pou tonm en pti pe, ou kapab donn mwan en pti pe leksplikasyon lo la.  An se moman mon’n ganny en antretyen avek serten zofisye sa lorganizayon ki zot dan en kriz finansyel, en pti pe serye e i menm annan serten rapor ki se NHRDC ki pe ede pou ed zot en pti pe in terms of salary payments pou bann travayer.  Petet donn nou en pti leksplikasyon, eski Gouvernman i annan okenn input dan Liniversite pou ede amelyor en pti pe sityasyon.  Thanks.

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Honorable wi, parey ou’n byen dir konmela depans i ganny bill atraver NHRDC.  Be anmezir ki Liniversite i devlope nou pou revwar lafason ki zot ganny finanse e i osi par egzanp annan ozordi SIM ki pou al byento anba University.  Bann larzan ki pou deza pe al kot SIM par egzanp pou ganny diverted kot University pou zot kapab meet bann depans ki SIM oparavan ti pe finanse.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Samson.

 

HON DEREK SAMSON

Thank you Mr Chair.  Minis, anba Department of Defence paz 27, Wages and Salaries in ogmante.  Mon pe zis query si i annan nouvo scheme oubyen konsiderasyon pou okenn special kontribisyon ki pe ganny fer anver serten staff militer.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

HON DEREK SAMSON

Thank you.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi Onorab, sa i en konbinezon nouvo staff ki militer pe pran.  Apre i annan osi en serten Scheme of Service, i reflekte lenpak Scheme of Service osi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Vidot.

 

HON KEVIN VIDOT

Thank you Mr Chair.  Minis mon pe koz lo paz 23 anba Youth Affairs, I don’t know si i annan en, mon pe rod, seek en clarification la en.  Mon vwar anba Use of Goods and Services i annan alokasyon me selman anba Wages and Salaries napa okenn alokasyon.  Sa ki mon konnen i annan travayer dan sa Departman, so, can you please explain.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

En pti moman silvouple.  Wi Onorab, mon staff i klarifye la ki vi ki Youth Council i annan pou le moman zis en Direkter Zeneral sa dimoun son saler pe pas atraver President’s Office.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Proceed.

HON KEVIN VIDOT

Klarifikasyon Mr Chair, Youth Council napa en Direkter Zeneral.  Youth Division i diferan avek Youth Council, sa i anba lofis Prezidan sa.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

I annan Youth Affairs avek Youth Department Council, yes, sa ki nou pe koz lo la, la se sa Youth Affairs President’s Office la. So, son saler i ganny reflekte dan salary President’s Office.  Son saler i ganny reflekte dan salaries President’s Office.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Pierre.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Konpran mwan, i santralize avek President’s Office.

 

HON DAVID PIERRE

Mersi Mr Deputy.  Mr Deputy, paz 21 Capital Expenditure anba menm en, Building and Structure de pti keksoz.  Mon vwar en 3.7 million ki ti napa nanryen an 2012 and then further more mon vwar en variance of 1522 poursan me selman mon pa vwar nanryen an 2012.  Mon pe zis rode osi kote sa variance i sorti.

sorti.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister. Ou’n fini oubyen ou annan lot.

 

HON DAVID PIERRE

Yup.

MR DEPUTY SPEAKER

Switch off.

HON DAVID PIERRE

Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister, micro.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Sorry.  Wi sa i reflekte en reklasifikasyon akoz adopsyon PSIP ki lannen 2012 ti ganny klase anler parey ou vwar parey ou’n dir ou menm, si ou get lalinny 311.

 

HON DAVID PIERRE

Yup.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, ti ganny klase isi anler e la avek PSIP ou pou vwar avek detrwa ka dan Bidze sa lannen ki menm bann Minister partou zot krwar ki parfwa depans in ganny koupe ouswa pa’n ganny donnen zis akoz sa realokasyon progranmasyon PSIP. Alor lannen prosenn ou pou vwar sa bann, parey si ou get pou lannen apre ou pou vwar pou dir zot pe swiv dan sanmenm sa laliny.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Lucas.

 

HON WILBY LUCAS

Mersi Mr Deputy, mon ti a kontan anmenn Minis lo paz 25, Department of Legal Affairs mon vwar en logmantasyon ase eleve lo Wages and Salaries, eski i annan keksoz pou fer avek any Scheme of Service oubyen zot pe rekrit plis staff pou biro Atorni Zeneral.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi, Onorab Lucas sa i annan pou fer avek bann staff adisyonnel ki AG’s Office in gannyen, enkli osi azisteman dan zot Scheme of Service apre parey ou konnen Registrar osi nou’n boost up en bon pe Registrar e sa de Lenstitisyon zot Wage Bill alor in ogmant dan en fason enportan.  E par egzanp Registrar sa lannen nou’n donn plis ki R1 milyon lo bann overtime ki staff in bezwen vini pou clear bann back log. Parey mon’n dir ti annan 18 mil dokiman back log dan Registrar ki dousman dousman nou’n donn serten incentives pou zot kapab vini.  So, i reflekte sa de lorganizasyon.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Rose.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mersi, eskize Mr Chair mon ti’n mank en paz.  Mon ti a kontan anmenn Minis lo paz 26 zisteman anba Registration mon mazinen sa i Registration Division.  Mon pa vwar okenn Investment lo 224 Materials and Supplies pou 2013 ni lo sub section 31 Non Financial Assets e Capital Expenditure. Mon vwar en minus, variance minus 52 poursan, en minus 45 pour san mon’n ganny en konpran ki Minis in dir zot pe al fer pa mal investment dan Registration Division pou rearanz li, me mon pa konnen kot i tonbe e mon pa vwar li ganny reflekte la.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.  Switch off.

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Sorry.

MINISTER PIERRE LAPORTE

En pti moman Mr Speaker mon a klarifye sa.  I vre akoz even pou bann lannen avan mon pa pe vwar.  Onorab i vre parey ou pe dir, i en kont ki ganny servi ki pa’n la, even bann lannen avan selman mon ava revwar e mon a retourn back kot ou en pti moman.  Mon a pran en lot kestyon si ou permet mwan.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Pillay.  Mic switch off.

 

HON SEBASTIEN PILLAY

Thank you Mr Chair.  Mr Chair mon ti oule zis bring the Minister’s attention to the Department of Legal Affairs on page 25.  E mon ti pe query sa Transportation and Travel cost ki’n increase by 63 per cent, on page 25, Department of Legal Affairs i annan en Transportation and Travel cost ki’n increase by 63 per cent, zis nou ti pe demann zistifikasyon pou sa substantial increase like that pleaseThank you.

MINISTER PIERRE LAPORTE

En pti moman Onorab.  Mon a pran sa kestyon ansanm avek sa ki pou Registrar avan.  Apre mon a retourn lo la pou nou pa perdi letan non, ya.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Ok.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Mon a ganny lot kestyon please.

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Valmont.

 

HON SYLVIANNE VALMONT

Mersi Mr Speaker.  Mon kestyon mon pe anvoy pou group 7, eskiz mwan ok.

 

MR DEPUTY SPEAKER.

Bon nou pran en vot lo sa group depans.  Tou bann ki an faver?  Okenn ki kont?  Bon, sa group depans in ganny aprouve.  Nou a pran dezyenm group depans e sa nou konmans kot Judiciary, National Assembly, Lofis Oditer Zeneral, Lofis Ombudsman, Lofis Public Service Appeal Board, Constitutional Appointments Authority, Electoral Commission e sa i anmenn nou paz 35 ziska paz 45.  Bon ki sa sonm pe ganny propoze pou sa bann depans i form parti sa Schedule, Onorab Vangadasamy.

HON SHERYL VANGADASAMY

Mersi Mr Deputy Speaker.  Minis paz 35 Zidisyer, eski ou kapab esplik sa Lasanble mon vwar kot Wages and Salaries pou 2013, an 2012 ti 12 milyon 496 mon vwar in monte pou 2013 pou ariv R17 milyon 68.  Eski petet ou kapab donn en leklersisman sa Lasanble ki sa bann substancial increase dan Wages and Salaries pou Zidisyer, menm in ……nou tou nou vwar.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Proceed Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ti pe klarifye.  I annan serten nouvo Magistrates ki pe ganny pran, apre osi i annan osi lenpak serten Scheme of Service ki pe kick in.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Vangadasamy.

 

HON SHERYL VANGADASAMY

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

StaffStaff administrativ.  Sorry, mon’n fek note i annan osi bann Housing Allowances pour apepre R2 milyon.  I annan bann Housing Allowances ki pe enkli dan zot package osi, bann Mazistra.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Ou dernyen sa enn.

 

HON SHERYL VANGADASAMY

Eski nou ti kapab ganny en pti pe plis leklersisman lo Housing Allowances pou nou bann nouvo Mazistra.  Mersi Mr Deputy Speaker.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok Onorab, ok.  Zis pou klarifye ankor i annan en konbinezon 3 keksoz en.  I annan saler nouvo Mazistra, i annan saler bann staff administrativ enkli schemes apre i annan Housing Allowances pou Ziz.

 

HON DAVID PIERRE

Konbyen nouvo Mazistra i annan.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Konbyen nouvo Mazistra, mon a donn ou en pti moman.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Ok Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

En pti moman mon a dir zot konbyen nouvo Mazistra i annan.

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab De Commarmond.

 

HON CHARLES DE COMMARMOND

Mersi Mr Deputy Speaker.  Mr Deputy Speaker, mon krwar letan in ariv kot Lasanble li osi i bezwen get dan son Housing Allowance.

 

(APPLAUD)

HON CHARLES DE COMMARMOND

Mr Deputy Speaker, lo paz 35 ek 36 anba heading Zidisyer dan Capital Expenditure, mon remarke ki sa sif 23 milyon avek 14 pwen ekek milyon i aparet a de repriz.  Lo paz 35 enn e lo paz 36 pou Building and Structure, Machinery and Equipment toulede anba menm Minister konmsi Departman, eski sa i kapab ganny eksplike dan en fason pli kler konmsi, akoz i repete.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.  Switch off Onorab.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab, sa ki lo paz 35 i consolidated sa ki lo paz 6 i donn enpe plis detay sa i lye avek Palais de Justice, batiman.  I tonm anba Divizyon Zidisyer.  Parey mon pe eksplike lo paz 35 i consolidate tou keksoz si ou al lo paz 36 i annan Divizyon 2, Divizyon 3 e par kategori.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Ale proceed, mon a les ou.

 

HON DAVID PIERRE

An relasyon avek kestyon Onorab, mon konpran Minis tre klerman la, me selman mon pa konpran akoz sa diferans dan variance.  I egzakteman menm sif, 23.753, 6.750 me selman i annan en huge diferans, well, i annan diferans dan variance of enn i 22 mil 309, enn i 18 mil 603.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister proceed.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Deputy, Honorable sa i en mistake, i en typo mistake ki nou ava note.  I en fot pardon.  Budget 2013 i byen, the variance ki i annan en mistake ladan.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Lucas.

 

HON WILBY LUCAS

Mr Deputy mon ti a kontan demann Minis pou nou fer referans lo paz 35, anba Constitutional Appointment.  So, lannen pase Zidisyer ti demann larzan pou recruitment 3 Ziz adisyonnel e sa pa’n ganny fer la mon’n vwar ki zot pe demann larzan pou recruit 5 pou fer li vin 10 antou.  Eski Minister ler Zidisyer i fer sa demann eski zot demann li akoz i pa’n kapab rekrit sa 3 Ziz pandan en lannen antye ki la i pe demann, konmsi pa pou en repetisyon.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister proceed.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi, sa kestyon i en pti pe, ma sey reponn i en pti pe konpleks.  Akoz ki arive, mwan menm mwan mon’n vwar mon leksperyans par egzanp, depi enpe letan pase nou met larzan dan Bidze par egzanp dan ka Commercial Court, ki lye avek travay ler mon ti Gouverner Labank Santral, Minister Finans.  Pou en bon pe letan zot pa’n kapab recruit sa bann Ziz e la finalman nou’n konpran pou dir pou annan en Ziz ki pe al recruit. Pou sa ka spesifik i en pti pe difisil pou nou vreman kontrole ki an term zot lapwentman akoz i en keksoz konstitisyonnel, i en keksoz en pti pe konpleks.  Parfwa ou rod Ziz ou pa gannyen ouswa sa ki ou gannyen saler i tro ba prezan, so, i en pti pe konpleks pou nou kapab vreman keep a closer tab parey nou fer ek lezot depans.  I en kestyon en pti pe subjective, ki mon prefere pa al ladan akoz i involve serten lezot laspe ki an deor mon domenn.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Pierre.

 

HON DAVID PIERRE

Mersi Mr Deputy.  Court of Appeal page 37, wages and salaries increase of 51 per cent, pe vwar si pou annan new justices.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Switch off mic.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Mon kapab reponn sa kestyon an menm tan ki ler mon dir ou konbyen nouvo Magistrates i annan.  Mr Speaker, avek ou permisyon bann ki mon pa’n reponn tou deswit ler nou’n fini plitar mon a retourn avek tou larepons.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Wi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Unless ou propose otherwise.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Fideria.

 

HON EMMANUEL FIDERIA

Mersi Deputy.  Deputy mon lo paz, Chair, sorry Chair, lo paz 37 Commercial Court, item 222 Transportation and Travel cost, mon vwar en logmantasyon 137 pour san.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Switch off. Minister ler ou pare.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, Onorab leksplikasyon ki mon annan la se ki parey ou konnen Commercial Court i en keksoz nouvo ki fek ganny etabli e i annan serten depans en pti pe intense ki parey nou dir an angle, front loaded such as enpe training enpe exposure enternasyonal ki i ekspekte ganny fer atraver sa Ziz ki la.  E an plis pour lemoman, se CJ ki pe pran bann Commercial Court cases. Nou aprann ki byento pou annan en dezyenm Ziz pou Commercial Court e nou pou bezwen enpe lenvestisman initially pou familiarize sa bann Ziz e lezot staff sirtou lo sa laspe Commercial Court.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Vel

 

HON JENIFFER VEL

Mersi Mr Chair.  Mr Chair mon ti a kontan ki Minis i eklersi nou en pti pe lo Departman Zidisyer paz 36 Litigation. Anba Wages and Salaries nou pa’n vwar nanryen pou 2012 e la 2013 nou vwar en sonm 8.5 milyon.  Eski Minis i kapab donn nou en pti pe plis detay lo sa heading la Litigation please.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

En pti moman silvouple.  Ok, Mr Speaker ankor i en reklasifikasyon dan konteks PSIP, kot lannen pase tou keksoz ti ganny mete dan en sel heading anba Wages and Salaries, HR pardon, wi, ki aprezan ou vwar serten ki ganny mete.  wi ou pou vwar dan seksyon Litigation zisteman ki i annan enpe ki aparet la konmela akoz avan mannyer ti ganny klase ti klas tou dan en sel kategori.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon nou pran en vot lo sa sonm pou sa bann Minister.  Tou bann ki an faver lev zot lanmen?  Tou bann ki kont?  Bon in ganny aprouve.  Nou a pran trwazyenm group depans.  Sa i aplik pou Minister Finans, Trade and Investment, Minister Foreign Affairs, Minister Home Affairs and Transport, Minister Natural Resources and Industry e sa i trouve lo paz 46 ziska 73.  Bon ki sa sonm pe ganny propoze pou sa bann Minister i form parti sa schedule.  Onorab Souris.  Request microRequest. Minister, switch off.

 

HON MIRENA SOURIS

Mersi Mr Chair.  Bonzour Minis ek ou delegasyon, mon pe rod en pti klarifikasyon lo kote Cleaning Services mon vwar i annan en pti ogmantasyon.   Si Minis i kapab esplik nou en pti pe lo la silvouple, page 46, Ministry of Finance lo kote Cleaning Services.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab, sa i annan par egzanp Minister Lasante ki nou pe pran mon krwar 30 nouvo cleaner ki zot ganny peye anba centralized peyman Minister Finans.  Apre i annan serten azisteman dan saler serten sa bann cleaners.  Parey zot konnen petet zot kapab pa konnen Minister Lasante ti’n fer demann pou serten cleaner adisyonnel akoz ler nou’n fer desantralizasyon in annan serten challenge ki zot in gannyen, alor zot in demann nou pou pran ankor en trantenn cleaner pou zot.

 

HON DAVID PIERRE

Mersi, Mr Chair. Wages and Salaries, mon vwar en both in cash avek in kind, mon vwar 70 per cent increase zot pe anploy bokou nouvo dimoun?

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

I annan ki pe ganny sorti dan bann Minister ki pe bezwen tonm anba payroll Minister Finans, so, nou pe absorb tou sa bann accounting staff.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Payet Marie.

 

HON MARIA PAYET-MARIE

Mersi Mr Chair.  Mon pe refer lo paz 46 lo kote Transfers from Social Programs, National Day Celebration/Independence Day. Mon vwar ki i annan en diminiasyon dan Bidze la sorti 2012 pou 2013 apepre R1 milyon par besman pou 2013.  Lannen prosenn nou pe selebre 10an National Day, mon pe demann Minister petet si i kapab esplik nou akoz i annan en diminiasyon vi ki nou konnen nou’n tann Chairperson sa Komite pe koz lo bokou aktivite ki pou ganny fer e apre nou pe vwar zot vini avek en Supplementary Budget ankor.  Petet si Minis ou kapab eksplike akoz i annan sa rediksyon pour 2013.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi, Mr Speaker, ki nou’n vwar se ki sa lannen aktyelman i annan en bon pe depans apre ki ti ganny fer malerezman ki pa tou neseserman ki ti ganny bidzete.  E nou vwar ki nou ti bezwen ale fer bann peyman e alor nou pe sey pran en konbinezon. En lapros kot lannen prosenn nou pe ekspekte enpe plis kontrol an menm tan nou pe ekspekte ki sekter prive i fer en pe plis kontribisyon pou National Day Celebration.

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab De Commarmond.  Request.

HON CHARLES DE COMMARMOND

Mersi Mr Deputy Speaker.  Mr Deputy Speaker, anba lo paz 59, well, anfen kont nou komans dan 60.  Ministry of Home Affairs tou dilon nou vwar enn, premyerman en gran logmantasyon enorm kot i konsern Wages and Salaries tou dilon sa Minister.  Lo lot kote anba Machinery and Equipment nou vwar osi en ogmantasyon vreman, vreman sibstansyel.  E mwan, parey mon ti’n demande yer dan mon entervansyon eski la i pe konsider retir masin koltar Petit Paris pou met Providence ouswa elsewhere, retir son headquarters e met elsewhere konmsi eski sa i enkli ladan dan sa gran ogmantasyon ki mon vwar dan Machinery and Equipment.  .

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok.  Onorab konsernan Wages and Salaries sa i plito asosye avek en konbinezon additional 15 gurkhas ki pou ganny recruit sa lannen.  Apre Minister Internal Affairs i prevwar pou recruit staff additional pou prizon an plis serten police officers ki diran lannen mon krwar en trantenn or so.  En trantenn ou swasantenn ki sipoze ganny recruited.

Lo kote sa building malerezman i pa pou deplas building koltar me i plito sa nouvo building NDEA ki pe ganny finanse avek United Arab Emirates Government.  Lo kote koltar pou bouze mon krwar Minister apropriye, mon ti a kontan ganny larepons pou ou me malerezman parey ou konnen yer pou ozordi i en pti pe difisil but mon asire Minister Morgan i kapab reponn ou sa kestyon.  Si ou oule mon kapab find out pou ou tou.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Fideria.

 

HON EMMANUEL FIDERIA

Mersi Mr Chairman.  Mr Chairman mon kapab demann Minis regarding sa alokasyon la pour Federasyon Lasosyasyon Anplwayer, I kouver paz 46.

 

MR DEPUTY SPEAKER.

Bon mon a remind bann Manm ler zot fini demann zot kestyon switch off zot micro.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ki kestyon vreman konsernan sa, Onorab.

 

HON EMMANUEL FIDERIA

Minister i kouver kwa sa alokasyon ki nou donn zot.  Konmsi ki nou pe kouver sa alokasyon ki nou donn Federasyon Anplwayer la.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Switch off pou li kapab reponn ou.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Non, basically Onorab parey ou konnen parey nou’n dir taler dan mon larepons, tradisyonnelman Gouvernman in donn plizyer sa bann lazans bann NGO’s en pti kontribisyon pou diferan keksoz pou meet zot depans e sa i dan konteks osi bann ki nou pou al revwar akoz nou feel pou dir i annan serten sa bann Lorganizasyon zot zwe zot rol dan sosyete be i annan osi zot devret kapab sey fund for themselves i annan i kapab fer plis zefor pou ganny kontribisyon avek bann Lorganizasyon enternasyonal UNDP e lezot, so, sa osi pou ganny revwar tousala.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Vangadasamy.

 

HON SHERYL VANGADASAMY

Mersi Chairman.  Eski Minis i kapab eksplike lo paz 61 mon vwar en logmantasyon dan Sekretaryat Minister pou Home Affairs pou Transportation and Travel costs sorti 2012 259 milyon pou ariv 445 milyon e sa i ganny forecast pou annan en logmantasyon osi anmontan e menm anba Minister Finans ou vwar pou dir osi i annan en logmantasyon dan travel costs. Eski Minis i kapab donn en leksplikasyon pou sa silvouple.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Pou sa Travel cost pou Minister Internal Affairs i related directly avek increase dan patrol ki avek additional staff ki zot annan additional patrols ki zot fer e menm resaman la nou’n ganny enpe presyon from sa Minister pou donn enpe plis larzan pou bann patrol dan distrik so sa i relate directly pou fer avek sa.

Konsernan Minister Finans, ou kapab repet en pti kou kestyon mon pa tann ou tro byen, ou kapab repet kestyon please pou dezyenm parti.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Repeat.

HON SHERYL VANGADASAMY

Mon dir sa osi i ganny trouve anba Minister Finans osi kot ou vwar en logmantasyon osi dan travel cost mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab pou Minister Finans ou dir mwan lo paz 46, 47,46 mon vwar en diminiasyon aktyelman pou Minister Finans, ki paz sa.  Ok, Onorab sa basically i lye direkteman avek travel par mwan, parey ou vwar sa lannen i annan bann ka kot President’s Office pa toultan fund sa bann travels ki malerezman avek nouvo Minister Lenvestisman ki mon annan anba mwan, ki lannen pase ti zis Minister Finans ek Trade e sa i senpleman pou pran kont additional travel ki mon bezwen fer.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Arnephy.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab mon ti a kontan kantmenm donn lasirans Lasanble ki mon port bokou latansyon avek travel akoz mon osi mon rekonnet ki ver lo kote mon staff dan Gouvernman i annan parfwa travel ki pa neseser e Prezidan osi in pas en mesaz tre kler ek tou bann Minis kot pa neseser evit travel. E mon kapab asir ou ki travel parfwa i plis en burden ki en keksoz ki sa.  So definitivman nou pe port latansyon lo sa size pa zis pou mwan, me tou mon staff mon Minister.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Ok, Onorab Arnephy, proceed.

 

HON BERNARD ARNEPHY

Mersi Mr Chair.  Mr Chair trwa pti pwen.   Premyerman, SBFA Minis in dir nou dan son speech ki son alokasyon loan i pou sort of double me selman letan mon get alokasyon kapital ki pou allocate avek repartisyon loan i 50 poursan.  En pti leksplikasyon, eski sa pa pou kre en sityasyon kot petet mwens dimoun pou kapab entitle pou ganny loan.  Dezyenmman, Savings Scheme pou new born, eski nou pe antisip plis nesans 2013 vi ki sa in ogmante par 50 poursan.  E trwazyenmman, donn nou en pti leksplikasyon lo sa zafer Bible Society la, ki zot fer avek sa R100 mil en pti leksplikasyon please.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, pou SBFA Onorab, sorti 20 pou vin 30 i reflekte basically alokasyon ki nou Minister Finans nou donn zot pou donn loan. Zot ti pe ganny 20 milyon tou le-z-an la nou pou donn 30 pou kapab ogmant sa alokasyon sorti 250 mil pou vin 300 mil.  E parey monn dir sa, pou ganny match avek 10 milyon sorti kot Savings Bank avek Nouvobanq.

Lo Bible Society mon pou donn ou menm larepons ki mon donn Mr Fideria, nou pou regarde akoz mon krwar ler ou en zanfan ou grandi, ou paran i atrap ou lanmen i fer ou ale pou en serten letan ou devret kapab debrouy lo ou menm, menm si ou paran i touzour la pou ed ou dan bann moman difisil.  Mon’n mank ou dezyenm pwen.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Mic, mic, mic.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, Onorab i paret ki leksplikasyon ki mon pe gannyen avek bann staff, mon demann leskiz akoz parey zot konnen mon ase nouvo mon premye Bidze mon pa devret pe demann leskiz me selman mon rekonnet ki i en bann pti detay ki pa toultan ki mon annan.  Aparaman, i annan serten claim nou’n santi ki sa lannen bokou claim pa’n ganny met devan e nou pe prepare anka ki swa sa i enpe an retar parey Onorab Souris in fer byen sorti nou rate of population growth i ase ba.  So, teknikman ou analiz i bon i pa devret annan gran logmantasyon be nou ekspekte ki bann claim ki pa’n ganny fer sa lannen i kapab vin ganny met devan.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon i reste 10 dimoun lo mon lalis pou mwan kapab satisfer zot tou nou a pran en break, e nou a rezwenn 11.05am.

 

(BREAK)

 

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon nou a kontinnyen avek nou travay lo sa trwazyenm group depans, e lo mon lalis mon annan Onorab Vel.

 

HON JENIFFER VEL

Mersi Mr Chair.  Mr Chair mon ti zis anvi leklersisman Minis lo paz 63 pour Civil Status, anba Maintenance and Repairs. Nou vwar en logmantasyon from 27 thousand an 2012 pou 515 mil for next year. Petet lo la, apre menm sa page 64, pou Departman Imigrasyon Machinery and Equipment kot nou vwar sa bann sonm ki’n budgeted si sa i annan pou fer avek lentrodiksyon pou Biometric passport.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi, pou sa dezyenm kestyon, wi akoz the big expenditure pou komans an 2014 e nou’n met en pti montan osi sa lannen.  Parey nou dir li parey nou osi avek travay DICT pou bezwen fer.  So, wi pou Biometric passport, wi.  Lo kote Civil Status ou dir paz 63, non?  En moman silvouple, nou a ganny konfirmasyon mon mazinen.  Selman i reparasyon zeneral akoz Civil Status i dan Independence House parey zot konnen, Independence House i en landrwa ki pe undergo major renovation. Sa lannen in annan en travay enportan kot plizyer biro sa building in ganny renovate e menm i annan, par egzanp, Minister Employment ki’n sorti dan sa Minister e i annan Registrar ki pou al laba alor i annan en kantite travay ki pe ganny fer lo renovasyon Independence House, mon a re get back lo la.

Mr Speaker ek ou permisyon mon a zis retourn en pti pe lo de klarifikasyon boner ki ti ganny demande.  Lo kote konbyen Magistrate i annan Onorab i annan de nouvo Magistrates ki pou vini apre bann depans pou sa lalinny ensi ki Court of Appeal. Pou annan bann nouvo Court Reporters apre bann lezot admin staff akoz ki parey zot konnen i annan mouvman ki pou vin la kot Palais de Justice.  So i asosye avek bann staff.  En pti moman.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Vel si i annan.

 

HON JENIFFER VEL

Deputy anba bann menm menm depans ki nou pe vwar, si Minis i kapab donn en pti pe detay nou vwar anba paz 66 dan Departman Lapolis nou vwar i annan en logmantasyon 34 poursan dan Transportation and Travel cost e mon krwar dan sa Lasanble i pa mal annan deba lo Departman Lapolis kot nou vwar parey nou menm nou dan distrik nou vwar bann misuse of transpor lapolis en pti sa depans.  Apre i annan anba Materials and Supplies menm paz, nou vwar en logamantasyon 129 poursan pou Departman Lapolis sorti 2.815 milyon pou al 6.436.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Switch off.  Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi, Mr Deputy Speaker, Onorab Vel, wi nou rekonnet zot konsern e en konsern ki’n ganny eko par tou dimoun toutfwa in annan request pou additional funding pour patrol, bann additional patrol.  Parey zot konnen monn dir taler, i annan 15 gurkhas apre i annan apepre 60 a 90 nouvo police officers ki pe ganny recruited sa lannen.  Alor, definitivman sa i asosye avek bann lezot additional cost tel ki transportation.

An plis menm larepons pou Materials and Supplies ki enkli additional food manze avek uniform pou gurkhas akoz dan zot kontra manze i en keksoz ki zot bezwen ganny donnen.  Ankor mon rekonnet ki sa i en konsern ki parey mon’n dir i partaze parey bokou dimoun, mon krwar si Lasanble i santi ki sa i leka zot annan sa lotorite pou kontinnyen met presyon e ganny enpe plis efikasite dan sa loperasyon alor zot more than welcome to put it to the Administry.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Ok, Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Civil Status an plis ki renovation costs, i annan osi serten lekipman ki in ganny bidzete ankor pou zot sa lannen e sa i pa pou fer avek biometric passport ki anba Imigrasyon.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Lucas.

 

HON WILBY LUCAS

Mr Chair mon a demann Minis pou vin lo paz 71.  Mon annan en pti komanter lo sa Fuel Incentives Scheme for fishermen.  Well, nou konnen poudir ozordi lavi peser pa tro dan byen me selman, Minis eski vreman sa ki zot pe gannyen i annan en lefe lo konsomater.  Kimannyer konsomater i benefisye, eski kimannyer i ganny kontrole sa.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

En bon kestyon e en kestyon ki nou annan preokipasyon.  Parey ou konnen mwan mon napa problenm avek sibvansyon, fodre en keksoz ki petet dimoun i konpran parfe byen.  Ni mwan, ni IMF, ni World Bank napa en problenm ek sibvansyon.  Mon asosye sa de lenstitisyon akoz parey zot konnen nou dan progranm avek zot ki nou problenm ek sibvansyon ler i pa ganny fer dan en fason efektiv.

Mon a donn ou en legzanp, par egzanp nou’n koz lo housing subsidies. Ozordi Gouvernman i fer lakaz i donn dimoun, demen ou vwar toudsord kalite dimoun ki annan gro, gro loto ki park deor Roche Caiman ouswa Perseverance kan sa bann lakaz i sipoze pou bann dimoun, mon pa dir ki i pa normal ki ou fanmir i vizit ou, selman nou tou nou konnen i annan dimoun ki kapab peye ki dan housing Gouvernman.  Mon’n servi legzanp LPG taler, i vre i en keksoz enpe difisil be mwan konman en dimoun ki kapab afford mon devret pey mon gas son pri normal.  Demen si Gouvernman i feel poudir bann dimoun ki bezwen i increase Welfare Agency e i increase minimum wage koumsa i pli better targeted.

I annan plizyer legzanp e Fuel Incentives Scheme i parey.  Malerezman ozordi napa garanti ki sa Fuel Incentive Scheme pe menm ganny servi par peser.  I annan plizyer rapor ki dimoun i ale i fer mafia, i fer biznes avek sa e i vre pou rezon politik nou pa kapab zis ale demen bomaten retire akoz ou konnen i pou annan reperkisyon.  Selman Prezidan in koz ek mwan, in demann mwan pou ale vwar dan kel mezir nou kapab aret sa labi fer ki demen sa Fuel Incentive i a devret pli better targeted e rod en fason ki peser i benefisye e konsomater i benefisye akoz sa lentansyon final sibvansyon.  Se en bon deal pou konsomater.  So, wi travay pou ganny fer sa lannen pou revwar e petet plitar dan lannen mon a retourn kot Lasanble mon a kapab update zot ki nou’n kapab fer dan sa domenn, ki nou pou bezwen korperasyon SFA avek sa Minister konsernen.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Pillay.

 

HON SEBASTIEN PILLAY

Thank you Mr Chair.  Mon annan trwa pwen pou Minis.  The first i lo paz 48, an se ki konsern Financial Planning and Control Division, Wages and Salaries anba 2012 to 5 milyon 170 mil.  Pour 2013 i 22 milyon 80 mil, si Minis ti kapab klarifye sa large increase anba Financial Planning Division.  Mon dezyenm pwen i konsern Public Transport Commissioner lo page 61 mon vwar ki anba Bidze 2013 Public Transport Commissioner pe ganny alokasyon pou Machinery and Equipment of 866 thousand. Mon ti oule en klarifikasyon whether or not sa i annan pou fer avek meters pou taxi osi i enkli ladan akoz pou bokou letan la mon krwar i annan bann konsern out there ki kalibrasyon bann meter pou taxi pa pe ganny fer.  E si Minis ti kapab si i annan lenformasyon pou klarifye, as to kote sa alokasyon pe ale.      Mon trwazyenm pwen i konsern regular police.l Mon vwar ki, en pti pe kestyon lo la avek sa ki Onorab Vel in demande me selman mon vwar ki Transportation and Travel costs i 15 milyon me ler nou get Materials and Supplies i zis apepre 4 milyon pou 2013.  In annan bokou konsern sa bann dernyen letan la lo bann lekipman ki lapolis i gannyen pe servi e mon ti a kontan ki Minis i klarifye oubyen ki mezir ki’n ganny met an plas pou asire ki lapolis i annan sa bann lekipman neseser tel konman speed guns, eksetera, eksetera.  Akoz mon vwar larestan alokasyon par egzanp, anba Goods and Services i 12 milyon Office Expenses i 12 milyon me ler nou koz lo Materials and Supplies i zis 3 milyon e Maintenance and Repairs pou lapolis i zis 5.5 milyon.  Me selman lapolis i annan en kantite transpor ki i fek gannyen, eski nou pe pran konsiderasyon sa bann nouvo transpor akoz par lepase transpor nef lapolis in ganny zis met dan bann junk yard akoz le pwen sete ti napa larzan pou repare e pou aste lekipman neseser.  Thank you Mr Chair.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab konsernan Financial Planning and Control sa i ankor pou fer avek sa bann Accounts staffs ki pe vin anba Minister Finans parey si ou get li lo paz 46 the difference there is apepre 20 ekek milyon ki reflekte apepre sa ki nou annan la an plis ki bann increase normal.

Lo kote lekipman pou, ou dezyenm pwen ti, wi, i annan plizyer lekipman ki pe vini taxi meter i parmi sa akoz i annan konsiderasyon pou vreman, finalman pran en stance ferm kont drayver taxi enkli diskisyon ki nou pe gannyen avek Minister Zafer Entern ki pe kontinnyen.  Petet vwar koman kondisyon license pou fer ki taxi i met zot meter. Akoz i annan ki’n dir pou dir zot deza annan meter la si zot pou mete eski zot kapab met sa ki deza la.  Mon krwar Minister Zafer Entern in deside pou finalman fer vini en stok meters ki a standar pou tou dimoun.

E dezyenmman, i annan serten lezot lekipman par egzanp clamping machines. Nou’n dir par egzanp ki i annan plizyer landrwa dan Viktorya kot dimoun par egzanp, i vini i park loto.  I pa zis Viktorya i annan bann landrwa par egzanp, kot Tequilla Boom ki in monte dan bann meeting kot dimoun i vini i park dan larantre apre bann manm piblik i annan difikilte pou pase.  Ouswa menm kot bann landrwa rezidansyel bann dimoun i vin disco i ale i park.  So, Minister Zafer Entern pe fer vini enpe sa bann lekipman clamping la pou kapab basically fer ki clamp dimoun e ki demen zot a bezwen vin pey en larzan pou zot kapab tir zot loto.  So, i annan enpe sa bann lekipman ladan.

Ou trwazyenm pwen lo regular police mon pe sey regarde kote sa i ete ki paz sa i ete, ki paz i ete.

 

HON SEBASTIEN PILLAY

Page 67.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

En pti moman Onorab.  Wi, Onorab lo kote regular police parey mon’n dir tousala i lye avek lefe ki i annan, an 2013, plis recruitment pou lapolis, plis recruitment of gurkhas met aside son laspe kontroversyal.  Me lefe ki in annan Bidze pou plis sa bann dimoun, alor definitivman i annan bann depans ki asosye avek enkli bann lekipman.

E konsernan ou katriyenm kestyon lo kote loto lapolis, lefe ki dan bokou ka loto i osi pe ganny lwe, zot annan en konbinezon plis loto ki pe rode apre i annan loto ki pe ganny lwe.  Savedir i pa neseserman ki zot maintenance cost i pou ogmant anmenm mezir avek lakantite dimoun par egzanp, lakantite lezot depans.  Akoz enpe sa bann loto ler zot lwe se bann dimoun ki lwe loto ki bare the maintenance cost. Menm mwan osi menm si mon pran pitye pou zot ler enpe sa bann loto i sorti dan lanmen sa bann lapolis.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Esther.

 

HON NATASHA ESTHER

Mersi Deputy.  Minis, lo paz 46 anba Religious, mon vwar en kontribisyon pour bann Religious Organization. Mon pe regarde si sa larzan i selman ganny vize ver konstriksyon ek reparasyon si non, si okenn legliz ki annan bann progranm spirityel la ki nou pe anbark lo sa Renesans Sosyal i ganny okenn lasistans.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab, sa i zis pou bann Maintenance Cost.  Nou tou nou rekonnet ki laspe spirityel i tre enportan pou nou tou, sirtou dan bann lepok kot nou pe koz Renesans Moral.

Malerezman Gouvernman i pran mezir dan tou ka pou donn tou sa bann lorganizasyon sa ki zot demande.  Selman fodre ki nou rekonnet ki pandan 2012 Gouvernman in fer en kantite zefor pou ed plizyer legliz swa legliz katolik, Anse Aux Pins, i annan legliz Praslin partou ki’n ganny bann lasistans e ou larepons ou kestyon se non, sa i zis pou maintenance.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Rose.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mersi Mr Chair.  Mr Chair, mon ti a kontan port latansyon Minis lo paz 52 kot i annan Subscription to International Organizations. Mon rapel ler nou ti konmans reform ti annan en lesey par Gouvernman pou nou redwir cost lo la pou nou pa subscribe avek bann International Organisations ki nou pa neseserman nou bezwen.  Me la mon’n vwar cost pou sa double e mon ti a kontan demann Minis lekel sa bann lorganizasyon petet e akoz nou bezwen reelman subscribe avek zot.  Mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi Onorab, i annan toultan bann nouvo lorganizasyon ki nou antre ladan be selman the bulk of sa additional expenses i bann arrears tel ki AU ki nou ti ankor an negosyasyon.  Ler ou an negosyasyon anba avek en arrears teknikman ou kapab permet pou kontinnyen annan sa arrears anba progranm.  Alor, nou ekspekte ki an 2013 sa bann kestyon arrears ava ganny finalize nou ava fer peyman enn fwa pou tou.  Se akoz sa osi ki ou vwar ki an 2014 i annan en gran bes.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Vidot.

 

HON KEVIN VIDOT

Thank you Chair.  Lo paz 53 Chair mon vwar en 43, Minis mon vwar 43 percent increase anba Minister Secretariat for Foreign Affairs eski sa i en staff an plis, eski nou pe koz lo staff an plis an vi ki nou pe mazin build pou UN Security Council. E paz 61 pou Home Affairs mon vwar lekontrer en 42 per cent decrease, Wages and Salaries anba Minister Secretariat. Eski sa i vedir also ki i annan staff ki’n ganny cut la dan sa area.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi, Onorab pou Foreign Affairs i annan serten Scheme osi ki’n ganny reaziste me osi i annan serten par egzanp bann Anbasader ki parey ou konnen i annan, ki pe pran zot post plitar dan lannen alor i annan lenpak full year lannen prosenn.  Apre i annan parey mon’n dir ou, in annan sirtou azisteman parey bann Anbasader zot Scheme menm ki’n ganny aziste avek zot bann travel expenses ki apre en serten travay ki’n ganny fer ti vwar ki dan serten ka ti annan defayans dan zot sistenm allowances e saler.

Pou sa enn ki ou’n demann mwan lo Home Affairs page 61, en pti moman mon a get back to ou lo la.  Mon a retourn lo sa enn.  Ok, dan sa ka Onorab ok, mon vwar basically sa i pou fer avek Sekretaryat Minis limenm.  Ti annan serten recruitment ki i ti’n prevwar i pou fer sa lannen, ki i pa’n fer.  Sa resours in al dan en lot landrwa, in deside ki an 2012 i ankor pa pou fer sa recruitment. Se pourkwa ou ti vwar Bidze 2012 avek son revizyon nou ti’n prevwar ziska lafen lannen vi ki i pa pou servi, i pou kontinnyen pa servi lannen prosenn.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Barbe.

 

HON NICHOLE BARBE

Mersi Mr Chair.  Mon ti a kontan ganny en pti leklersisman lo paz 47 regarding Wages and Salaries pou Minister Secretariat pou Minis Finans menm dan son Minister.  Mon vwar en diminiasyon plis ki lanmwatye dan Wages and Salaries mon ti a kontan ganny en pti leklersisman lo la eski petet i pe redwir work force ladan.  Apre paz 68 kot wages and salaries ankor kot pou external Security gurkhas. Mon pa vwar nanryen lo la mon ti a kontan ganny en pti leklersisman.  Mersi.

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, lo kote Minister Finans i annan rezon ki i annan en gran bes se akoz i annan serten staff dan mon Sekretaryat, annefe lamazorite mon staff ki bann staff ki ti vin ek mwan ler mon ti kit Labank Santral.  E anba laranzman pou koman dir sa, pou secondment se Labank Santral ki pey sa bann staff akoz zot ankor lo secondment.

Demen ler zot pou deside zot pou bezwen deside anba policy apre ankor 1 an si zot anvi reste dan mon Sekretaryat, ouswa zot anvi retourn Labank Santral.  So, ler sa letan i vini zot ava bezwen deside.  E pandan sa letan zot saler, vi ki zot remain staff of Central Bank ki ganny seconded to my office.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Pierre.

 

HON DAVID PIERRE

Mersi Mr Chair.  Mr Chair, trwa pti pwen.  Premyerman, page 59 back to Ethopia.  Ethopia Embassy dan Wages and Salaries mon vwar en increase of 74 per cent. Mon ti a kontan, page 59 59, en increase of 74 per cent Wages and Salaries mon ti ava kontan ganny en leklersisman lo la.

Second point, page 65, again Wages and Salaries pou Departman Prizon.  En huge increase 150 percent, mon ti a kontan konnen si zot pe anploy bann nouvo dimoun e si zot pou bann Seselwa, oubyen si pou bann etranze.

Apre menm paz, page 65 Transportation avek Travel costs. Mon vwar en increase of 216 percent, en leklersisman lo sa osi.  Apre dernyen pwen page 73, anba Human Resource and Financial Management, Capital Expenditure.  Building and Structure, mon vwar en increase of 267 per cent apre mon vwar pou dir zot pe forecast ki next year zot pe predwir ki next year i pou redesann 17.  La in mont 37 apre next year i pou redesann 17 me selman sa 37 i en increase of 267 percent.  Mon pe vwar ki sa, what is the problem hereWhat is the issue here? Mersi Mr Chair.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Proceed Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Mon a retourn lo kestyon Onorab Barbe ki i ti’n demande.  Saler gurkhas an 2012 ti ganny peye enpe lamazorite anba contingency. Sa lannen in ganny anmennen anba regular police. So, in ganny consolidated anba la e sa osi ki prezan nou’n redwir contingency from 75 to 50.

Onorab Pierre konsernan Ethopia, Ethopia kot sistenm lasante i pa tro parey pou nou, pa tro bon parey pou nou.  Basically, sa Lanbasad ti ouver an Zilyet ok.  So, lannen prosenn ou pou vwar the full impact of the staff in cost ki asosye avek sa.

E pour prison travel cost sa i definitivman asosye avek plis staff ki pe ganny anvoye lo sa de prizon e byensir zot travel cost ki pou ogmante ki asosye avek zot.  E wi, pou lenformasyon ki mon annan se en konbinezon Seselwa ki pe ganny anploye koman bann prison guards enkli ki serten gurkhas osi.

Parey mon’n dir avan sa lannen, Minister Internal Affairs pou recruit ziska up to 90 local staff, sa ki lenformasyon ki nou’n gannyen, an plis ki 15 gurkhas.  Non, non an plis ki 15 gurkhas, zot ti’n demann nou en additional 90 recruitments. So, sa ki nou’n fer selman nou’n dir zot met li en pti pe, span li over the year akoz otherwise zot pa pou kapab pran 90 dimoun en sel kou, market pa even kapab supply sa.

Ou ti annan en lot kestyon lo building. Onorab, ok mon konpran.  Lo sa 37 mil pou Building and Structures sa i renovasyon bann diferan unit Minister Lagrikiltir.  Parey ou konnen zot annan bann, parey Grand Anse zot annan en centre laba en Research Centre. Zot annan building Headquarters kot zot ete, zot annan bann lezot pwen partou e rezon akoz ou vwar 37 mil sa lannen akoz basically, an 2013 zot sipoze annan enpe plis renovasyon apre nou’n met en pti montan pou bann lannen ki pe vini.

So, the bulk of the work has to do, par egzanp kot pig Research Centre laba Grand Anse.  Eskize mon pa tro konn son non egzakt, i annan posibilite zot bezwen sanz sa roof akoz li osi i annan pou fer avek asbestos.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Samson.  Request.

 

HON DEREK SAMSON

Thank you Mr Chair.  Mr Chair anba head Ministry of Home Affairs and Transport mon pa vwar Tourism Police. Mon ti a kontan konnen si in ganny aboli si kwa, oubyen kote i ete.  Apre anba Lifeguard Brigade Unit, napa nanryen anba Wages and Salaries. I paret ki in ganny privatise me, eski Gouvernman i ankor pe siport zot avek Goods and Services ki leta sa Unit.  Thank you.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, pour Lifeguards akoz sa i ganny sub contracted, so, peyman pa pou aparet dan zot Wages and Salaries, i plito dan Goods and Services akoz i ganny peye konman en kontra.  Tourism Police, Mr Speaker, ek ou permisyon, mon’n ganny klarifikasyon la ki Tourism Police i pa en Unit dan limenm, i tonm an zeneral avek larestan regular police se pourkwa ou pa vwar li separeman.

MR DEPUTY SPEAKER

Proceed.

HON DEREK SAMSON

Mr Chair, si ou permet mwan, nou ti ganny enformen par Minister responsab pou Home Affairs ki pou annan en Unit pou ganny kree byento pou Tourism Police e i devret annan.  Mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab sa pa’n vin kot nou ankor, petet i ankor an preparasyon ou i dan pipeline, zot dir mwan, wi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Vangadasamy.

 

HON SHERYL VANGADASAMY

Mersi Chairman.  Kot i annan external security pou gurkhas apre konsernan sa kestyon lo Onorab Vel ek Onorab Pillay, Minis in en formen poudir lapolis, nouvo transport, pou transportasyon enpe pou sa bann gurkhas. Me selman ler ou regard lo paz 68, zot Transportation pou zot cost i minim, R1.4 milyon e konpare si ou al lo paz permet mwan Chair pou mon al an detay lo paz 212.  Ou remarke pou dir lapolis pe demann an total lo plan 5 an, R42 milyon ki pou ganny ansanm ek Gouvernman Lenn ek Gouvernman Sesel pou transportasyon ek moter pou lapolis.

Eski Minis i kapab eksplike parey Onorab Pillay in dir, si sa bann nouvo transportasyon ki pe gannyen i annan en plan realis par sa Minister, prenan kont ki sa de lannen presedan ki’n pase zot in benefisye avek nouvo transpor.  Mersi.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, Onorab basically parey nou’n dir taler i annan en konbinezon ozordi kot zot pe lwe en kantite transport.  Ki move ki anvizaze se ki avek letan gradyelman se ki olye ki zot kontinnyen lwe transport, zot build up zot own fleet. E mon konpran ki parey mon krwar nou’n deza koze en pti pe informally, i vre ki ler ou annan ou own fleet i annan osi son dezavantaz ki demen ou bezwen annan plis Maintenance Cost.

Sa i en desizyon ki sa Minister in anvizaze fer, ou’n mansyonn mwan ou menm le pwen ki a en moman i pou bezwen petet konsider annan en garaz zis pou loto lapolis.  Sa i bann keksoz ki a lavenir ki nou a kapab diskit an plis.  Selman pou le moman sa ki la devan nou i reflekte lentansyon pou zot acquire plis veikil e pou retire bann ki zot annan anba alokasyon.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon, nou pran en vot lo sa group depans, tou bann ki an faver lev zot lanmen?  Okenn ki kont?  Bon, sa group depans in ganny aprouve.

Nou a pran katriyenm group depans.  Bon, a sa staz mon oule remind bann Manm ki letan fer speech ti Vandredi avek yer.  Ozordi nou pa fer speech nou al direkteman lo leklersisman ki nou annan lo bann depans dan sa heading. So, mon pou enpe pli strikt apartir sa moman lo sa size, ok.

Bon katriyenm group depans i konmans avek Minister Ledikasyon, Land Use and Habitat, Community Devlopment Sports and Social Affairs, Health, Tourism and Culture, Labour and Human Resources Devlopment, Ministry of Environment and Energy, ok.  Ki pran nou depi paz 74 dan nou Budget Book ziska paz 132, ok.  Bon, ki sa sonm pou sa bann diferan Minister ki pe ganny propoze i form parti sa schedule Onorab Vangadasamy.

 

HON SHERYL VANGADASAMY

Mersi Chairperson.  Eski Minis i kapab dir ek nou silvouple mon vwar pou dir pou lekol La Rosiere Primer, pe benefisye avek R80 mil lo paz 86 pour Maintenance and Repairs prenan kont ki nou’n fek aprouv Bidze pou a pas 2 an, pour R2 milyon pou planifikasyon.  Eski Minis i kapab eksplik en pti pe sa sonm R80 mil pou Lekol La Rosiere e anmenmtan lo paz 104 pou MLUH, mon vwar en logmantasyon dan Bidze Sekretaryat sa Minister sorti 325 pou 790 e osi lo paz 105 mon vwar en logmantasyon lo Transport and Transportation cost pou later, Divizyon Later sorti 142 mil pou R1.156 milyon.  E osi, dan tou sa bann Minister dan sa seksyon, ou vwar en logmantasyon signifikan dan zot Sekretaryat, eski Minis i kapab eksplik nou silvouple.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, Mr Speaker mon pou reponn premye kestyon.  I annan de kalite fason ki nou donn resours pou bann depans Kapital.  I annan bann major repairs tel ki parey nou’n donnen pou major renovation. Sa R80 mil la i bann pti minor repairs ki ganny donnen separeman.  I pa ganny reflekte dan sa gro montan ki nou’n donnen pou son striktir limenm ok.  E malerezman mon’n mank ou dezyenm ek ou trwazyenm kestyon, ou kapab repete please.

HON SHERYL VANGADASAMY

MLUH anba son Sekretaryat lo paz 104, ou vwar son Sekretaryat sorti R325 mil pou ariv R790 mil.  E osi lo paz 105 divizyon later lo Transport ek Travel Cost i sorti R142 mil pou ariv R1.156 milyon.  E osi nou vwar en logmantasyon dan tou sa seksyon, pou tou sa Minister dan zot Sekretaryat ki i vreman signifikan.  Mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, pou MLUH mon konpran ki dan son Sekretaryat i annan enpe letan ki i pe rod en dimoun legal.  Akoz i annan en ta keksoz pou fer la parey nou konnen resaman, i annan plizyer ka pou fer avek land acquisition. I annan en kantite ka kot i annan bann kestyon sanksyon.  So, zot pe anvizaze recruit en dimoun legal dan son Sekretaryat.

Apre pou bann lezot Sekretaryat bann Minister an 2012 ler nou ti annan restriktirasyon dan Gouvernman, annefe tou Sekretaryat ti ganny en limit lo lakantite recruitment zot ti kapab fer, akoz i annan dimoun par egzanp ki ti deside olye ki li i pou recruit en communication officer i ti pou recruit en madanm par egzanp, ki en tea lady la ok.  E nou ki nou ti dir zot sa letan an 2012 se ki, nou pou donn zot en fixed amount, en fixed number of persons. Zot swazir ladan lekel ki zot oule recruit, prezan an 2013 i annan par egzanp bann lanfaz ki Prezidan in mete pou bann communication officer.

Parey mwan menm mwan dan mon Minister, mon napa en communications officer me mon pou oblize byento pran en communications officer akoz nou’n ganny demande pou akseler plis kominikasyon dan tou bann plans and targets ki nou Minister i ganny fer avek Lepep out there.

So this is what explain mostly additional cost ki annan pou fer avek Wages and Salaries dan bann Sekretaryat. Eski i annan kestyon ki mon pa’n reponn?

 

MR DEPUTY SPEAKER

Proceed.

HON SHERYL VANGADASAMY

Konsernan later lo paz 105, Travel And Transportation Costs, R142 mil pou ariv R1.156 milyon.  Mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi, sa logmantasyon i lye directly avek en increase dan overseas travel enkli subsistence ki ganny prevwar anba Bidze sa Minister.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Vidot.

 

HON KEVIN VIDOT

Thank you ChairChair paz 120 taler Minis in mansyonn en keksoz lo STB la mon vwar en 191, 191 poursan increase dan larzan ki Gouvernman pe donn STB en mon tann Minis mansyonnen ki STB kont pa annord, eski i kapab eksplike.  Mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Mon a zis reponn en pti pe Onorab Vangadasamy.  Mon’n al fouy en pti gin e ganny en pti pe plis lenformasyon.  Lo kote travel ki MLUH i fer parey, ou konnen resaman in annan sa kestyon Join management of Mascareine Plateau e se Minister MLUH ki pe lead sa bann diskisyon e an plis ki sa, i annan en pti, i annan e lot teritwar ki joint ant Sesel avek Tanzania ki Gouvernman pe negosye posibilite antre dan menm linisyativ e enpe sa larzan ki’n ganny bidzete i pe kouver sa bann depans.

Akoz anba sa joint Mascareine Plateau la, sa linisyativ pe avans byen e i annan diskisyon as to whether mon krwar Sesel, ki riske annan Sekretaryat sa Joint Commission, me i pou annan serten travel ki pou fer by.  Laranzman se ki, si i baze Sesel se en CEO Morisyen ki pou la.  Si i baze Moris, se en CEO Seselwa.  I annan pou fer plito avek sa bann diskisyon ki kouver sa bann teritwar.

Lo kote STB Onorab Vidot, en gran parti sa logmantasyon i annan pou fer avek lefe ki anba sa Tourism Marketing Tax ki nou pe mete, nou ekspekte kolekte apepre R35 milyon ki pa ti la dan lepase.  Savedir STB ozordi li i ganny apepre kwa, 45 milyon avek Gouvernman apre i ganny son lot amount, son 43 pour son expenditure ki fer li 80.  Me la prezan nou pou azout apepre 35 milyon ki nou pou ekspekte kolekte avek sa Marketing Tax akoz zot STB zot in dir nou ki pou marketing zot bezwen apepre 80 milyon.  Nou ti pe donn zot apepre 45 a 50 milyon.  Sa Marketing Tax pou kouver en bon pe additional ki zot bezwen.  Me, an plis ki sa zot annan depans Secretariat ki zot bezwen fer.

So, the big increase has got to do with sa Tourism Marketing Tax ki pe ganny kolekte atraver tax e pou al dan zot depans.

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Souris.

 

HON MIRENA SOURIS

Mersi Mr Chair, mon kestyon i lo paz 117 lo kote Human Resource and Financial Management Ministry of Health. Pou Wages and Salaries sorti 35 milyon pou ariv 30 milyon 184.  E mon dezyenm kestyon i lo kote Hospital Services And Support. Mon vwar kot maintenance and repairs napa nanryen me selman par rapor dan lepase nou’n tande tanzantan masin i kase isi laba.  Mon pa vwar nanryen ki’n bidzete, menm lo kote Community Health mon vwar lo kote maintenance and repairs osi in desann, sorti 210 pou vin 200, mersi Mr Chair.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok, ok, Onorab Souris pour sa kestyon Human Resource and Financial Management la, i en reklasifikasyon bann staff dan nou ………. Bidzeter.  Parey si ou get lo paz 118, ou pou vwar pou dir dan Hospital Services and Support, li in ogmante sorti 82.6 milyon pou vin 105.  So, i annan en reklasifikasyon dan lafason ki sa bann depans i ganny bidzete.

Lo kote ou pwen konsernan Community Health Care, basically maintenance cost i varye.  I depan ki i bezwen ki Minister i donn nou pandan sa lannen, parey ou konnen an 2012 in annan plizyer proze enportan ki’n ganny konplete deza parey nou ti dir dan prezantasyon.  E sa i zis 10 mil ki lye avek parfwa demann ki Minister i donn nou.  Ouswa parfwa ki nou menm nou nou vwar dan pe koup en pti pe isi, koup en pti pe laba, nou kapab petet grat en pti 10 mil dan son Bidze isi.  Ouswa i kapab zot menm zot ki’n demann nou sa.

Lo kote Hospital Services and Support akoz napa nanryen pou maintenance and repairs. Si ou regarde ki dan tou sa bann lannen ki dan lepase in napa, e sa i fer ki pa neseserman toultan ki tou landrwa pou annan maintenance and repairs.  I kapab osi akoz sa i en Unit ki baze dan en landrwa ki sa building in deza ganny kouver somewhere else dan Bidze, anba administrasyon par egzanp.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Pierre.

HON DAVID PIERRE

Mersi Mr Chair.  Mr Chair, paz 74, Ministry of Education anba Consolidated Position, mon vwar en increase dan Wages and Salaries zis 14 poursan.  Mon pe mazinen poudir pou annan nouvo rekritman e pou annan nouvo Scheme. Eski sa i reflekte sa kalite logmantasyon dan nouvo rekritman avek Scheme ki nou pou vwar.  And then paz 110, Wages and Salaries, mon vwar en decrease of 66 percent. Mon pe rode akoz sa gran decrease anba Human Resource and Financial Management.  Mersi Mr Chair.

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab Pierre, konsernan Minister Ledikasyon sa 14 poursan ki ou’n fer komanter lo la sa i rezilta diskisyon ki nou’n gannyen avek Minister Lasante e isi mon annan en lalis tou bann diferan dimoun ou staff ki zot in demand.  Dan sa ka nou pa’n koupe sa ki zot in demann nou e nou nou donnen.  Parfwa nou koupe, dan sa ka si ou vwar li 14 poursan akoz sa ki dan diskisyon avek bann Minister zot in demann nou.

Wi, dan sa 13 milyon i annan 4.4 milyon pou Scheme of Service annefe wi, apre i annan en impact salary increase 6 milyon.

Lo kote Community Development and Sports, ok, ankor sa i reflekte reklasifikasyon ki’n al kot, wi, si ou vwar in annan 11 milyon pardon, lo paz 111 ki anba Community Management ok, so, i en reklasifikasyon.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon, lo sa bann heads nou pran en vot.  Tou bann ki an faver lev zot lanmen?  Okenn ki kont?  Sa bann depans in ganny aprouve, nou a pran nou senkyenm group depans e sa i pou konmans kot Fire Rescue Service Agency, Land Transport Agency, Agricultural Agency, Small Enterprise Promotion Agency Agency for Social Protection, Office of Mayor of Victoria, National Human Resources Development Coucil, Landscape and Waste Management Agency, i konmans paz 133 i ale ziska paz 149.  Ki sa bann sonm ki’n ganny propoze i form parti sa Schedule, Onorab Vel.

 

HON JENIFFER VEL

Mersi Mr Chair.  Mr Chair, mon kestyon i lo paz 149, Landscape and Waste Management Agency.  Eski Minis i kapab eksplik nou, mon vwar en logmantasyon dan office expenses sorti R926 mil pou al 2.4 milyon e Travel and Transportation sorti 440 mil pou vin 1.6 milyon.  An vi ki sa departman, e si zot pe mazin acquire nouvo transpor e si Minister Finans i annan en say dan kalite transpor ki ale ek sa lazans.  E osi si zot pe fer en odit kalite, kantite transpor ki not in use ki zis pe pouri laba kot sa lazans, mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi, Onorab lo kote sa LWMA, gran parti zot logmantasyon se akoz zot in take over landscape Pralen e Ladig.  Parey ou konnen sa lannen Praslin Development Board annefe i annan en SI pou, kimannyer ou dir sa, pou repeal li e Ladig osi La Digue Trust Fund pou reste me La Digue Development Board pou ganny repeal. E sa lazans pe ganny sa bann resours pou li fer travay lo sa de zil.

Lo kote kalite lekipman wi byensir ki parey tou lenstitisyon Gouvernman zot bezwen pas atraver Tender Board e la i annan bann laspe teknik lo kalite transpor ki zot sa.

Lo kote levanter zot transport, mwan mon dakor ek ou Onorab i pa zis LMWA. Ou konnen i dan tou laspe ki nou’n koz lo la plizyer fwa dan sa semenn ki’n pase, mon krwar nou’n bezwen, ou konnen i annan en kantite travay pou fer, nou pa konnen kot pou konmanse enn ler.     Nou bezwen konmans ek bann public enterprise nou bezwen netway tou sa bann Scheme ki tou dimoun pe donn zot lekor.  La ou pe koz mwan bann kantite loto ou konnen, ou, sak fwa nou fer odit ou vwar en kantite keksoz ok.

Par ler i pa neseserman vol ouswa mismanagement of funds, parfwa i mismanagement of resources. I bann lekipman ki ganny mete la olye ki ou repare, lot i ganny aste sa ki la i la.  So, mon dakor ek ou ki nesesite pou fer odit i la e sa lazans i enn bann ki lo nou lalis pou al get enpe enn de se zour ki pe pase laba.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Valmont.

 

HON SYLVIANNE VALMONT

Mersi Mr Chair.  Mr Chair mon pou koz enn pti pe kot Small Promotion Agency, mon pou al lo paz 145.  Minis, SENPA i touzour enn pti pe pa ganny bokou si oule Bidze, me i fer mon krwar tou pou zer sa Bidze byen.  Sa ki mon ti oule demann ou, mon krwar Mr Chair in mank mwan taler pou demann mon kestyon.  Referans lo sa ki zot in afford 50 mil kont sa Handicraft Association la, sa Handicraft Association pa’n mars ditou pour en bon pe lannen.  Mon pa konn sa lannen.  Eski sa 50 mil pa ti kapab azout lo Bidze SENPA somewhat ki mon oule dir, sorry mon pa’n la pou mon koze.  Mr Chair, permet mwan, mon ti pou fer sa rekonmandasyon ki i al pour SENPA or SENPA i zer sa pou lasosyasyon petet Minister.  Akoz i ganny bann depans avek bann handicraft men eksetera ki pou al training eksetera.  So, pourkwa pa pas sa kot zot pou zer.  Akoz i en larzan ki’n donnen, ki’n al avek en endividi e ki pa’n vwar nanryen ganny fer pou the past three to four years ki mwan menm mon ti kot SENPA pandan sa letan.  Sorry si mon dir sa la.  Mersi Mr Chair.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Mon’n permet sa akoz pou rezon ki zot konnen i pa ti kapab fer son speech yer, so, mon pa pou permet ankor.  Proceed Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ankor mon rekonnet nesesite pour bon zesyon larzan.  Ki mon krwar mon ti a sizere ki pou sa lannen vi ki sa in deza dan Bidze, annou les li.  Selman pandan lannen nou pou fer parey nou’n dir, nou pa pou al fer bann gran gran odit parey nou bezwen fer lo bann gran konpannyen akoz premyerman, i en problenm resours e dezyenmman, mon pa krwar i pou devret en gran issue.

Ki mon propoze Onorab se, annou gard sa lannen vi ki i la, me selman parey mon’n dir ou, legzersis pou ganny fer lannen prosenn pou vwar tou sa bann Civil Societies, sa bann Commissions, pou vwar si vreman sa larzan ki zot pe gannyen ki dabor i merite e kot i merite si i pe ganny byen depanse.  Akoz ler ou get tousala it comes to millions and millions of rupees that could otherwise have gone in better places.

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Arnephy.

 

HON BERNARD ARNEPHY

Thank you Mr Chair.  Mr Chair, lo paz 147 anba Mayor’s Office, Goods and Services mon ti a kontan zis demann Minis si sa provizyon e ogmantasyon 60 poursan pe fer osi provizyon pou bann Twinning Programmes dan distrik ki tonm anba Mayor’s Office me ki ziska prezan nou ganny bokou difikilte pou ganny lasistans, mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab mon pa tro konpran ou kestyon akoz oupe koz lo Mayor’s Office, ouswa ou pe koz lo distrik, lo ki ou pe koze.  Ou kapab repete please.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Mic.

 

HON BERNARD ARNEPHY

Minister, sa ki nou ganny en konpran se ki bann Twinning Programmes dan distrik, i sipoze tonm anba Mayor’s Office osi, be ler ou rod serten lasistans avek zot ou ganny bokou difikilte akoz zot dir ou zot larzan pou zot travel, al overseas mission whatever, so, la mon pe vwar en increase, eski nou pou kontinyelman ganny sa difikilte.  Ouswa anba sa Bidze, distrik pou ganny serten sipor avek Mayor’s Office an vi ki bann Twinning Programmes i tonm anba zot.  Mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Onorab mon a get back to ou me selman ankor mon repete, tou sa bann Bidze ki bannla pe gannyen la nou bezwen get byen sa.  Akoz its one thing pou ou pa ganny sipor kot ou devret gannyen, sa i en problenm dan limenm.  Be dezyenmman, nou bezwen regarde parey mon’n dir toultan, mon annan en problenm ler ou bezwen annan en lenstitisyon son travay i devret reflekte son kantite staffing i devret reflekte son kantite travel.

Par egzanp, Minister Foreign Affairs ou kapab konpran akoz i annan plis travel ki dizon en lot Minister.  Me i annan serten depans dan bann diferan landrwa parey pa zis sa, partou nou bezwen regarde.  Petet sa lannen ki pe vini nou pa pou fini me selman nou pou fer enpe travay pou nou revwar tou sa bann kalite larzan kot pe ale ki vreman zot pe ganny fer avek.  Akoz parey mon’n dir, ler ou met tousala la, si ou pran R6 bilyon ou pran zis 10 poursan i pou kout nou en kantite larzan.  So, i annan en kantite travay pou nou fer, so, mon konvenki ki i annan enpe saving nou pou kapab fer ansanm.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Pillay

 

HON SEBASTIEN PILLAY

Thank you Mr Chair.  En kestyon priyorite, mon vwar ki anba paz 133 Seychelles Fire and Rescue Services Agency, in ganny en reduction dan son other uses of Goods and Services Budget. In osi ganny li zis en logmantasyon R37 mil pou Transportation and Travel cost.

Me parkont, lofis Mayor Victoria in vwar li ganny en logmantasyon 175 mil dan Transportation and Travel cost e in vwar li ganny en logmantasyon pre 266 mil an se ki konsern uses of Goods and Services. So, mon ti a kontan Minis i klarifye as to why en lazans ki esansyelman enportan parey Seychelles Fire Rescue Services Agency pe vwar bann logmantasyon minim konparab avek lofis Mayor Victoria ki li i pe ganny bann logmantasyon ase sibstansyel.

Mon lot pwen i konsern Seychelles Land Transport Agency lo paz 135.  Mon vwar en rediksyon dan Wages and Salaries sorti 12 milyon an 2012 pou vin 2.3 milyon an 2013 e ler mon get lo consolidated position sa lazans mon vwar en rediskyon sotri 12 milyon pou vin 10 milyon.  Eski sa lazans pe downsize oubyen eski son bann serten servis pe move somewhere else, si ou ti a kapab klarifye Minis.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minister.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

En pti moman Onorab.  Ok, Onorab wi, pou SLTA ankor i en i annan de keksoz, dan en fason consolidated ankor en recruitment ki zot ti’n prevwar zot pa’n fer.  E nou pe fer sa savings 2 milyon, me de lot kote i annan parey si ou pe get dan bann diferan sub headings of SLTA i annan bann landrwa kot lannen pase ti napa nanryen akoz zot in reallocate sa 10 milyon antraver diferan sub section of their agency.

Si ou regarde ou pou vwar sa par egzanp, Petit Paris ti napa nanryen lannen pase la i annan 3 milyon.  I annan pros 1 milyon anba Inner Island, i annan 700 mil anba project implementation. Tousala i annan 1 milyon anba highway patrol ki ti napa lannen pase.

Lo kote akoz Mayor Victoria pe ganny sa larzan e bann lezot ki pli neseser pa pe gannyen, mon pou reponn ou onnetman akoz mon bezwen onnet osi.  Ki nou’n tant pou fer ki mon’n vwar ler nou’n vini se ki, nou’n tant pou go avek sa ki bannla ti pe gannyen lepase ok.  E aprezan ki ler nou pe diskite la, mwan osi mon premye Bidze mon pa pe dir ki, silvouple, mon pa pe dir ki Minis Finans avan pa’n fer son travay sakenn nou i annan son fason vwar keksoz.  Pou sa lannen nou’n tant pou al avek enpe trends ki zot ti pe ale selman i pa vedir ki nou pa devret fer parey mon dir mon donn komitman ki next year nou pou bezwen revwar tou sa bann Agencies dan son totalite pou vwar ki vreman e mon konvenki ki nou pou vwar pou dir i anann plizyer zot pa zistifye sa Bidze ki zot gannyen.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Pierre.

 

HON DAVID PIERRE

Mersi Mr Chair.  Senp pti kestyon, paz 133 Seychelles Fire and Rescue Services Agency, Capital Expenditure, Machinery and Equipment. Mon vwar 1.145 million, mon pe tyeke si i annan bann nouvo lekipman ki zot pe al aste.  Sa larzan pou ganny servi for what exactly.  Mersi.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Mon a retourn lo la Onorab akoz mon pa tro krwar selman i pou en fire engine akoz mon pa ekspekte en fire engine pou kout.   Mon dir mon a retourn lo la en pti moman mon a donn en leksplikasyon.  Mon pa krwar i en fire engine akoz i pa kapab kout sa R1.1 milyon wi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Minis zis pou en leklersisman.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

I en waterplant yes.

MR DEPUTY SPEAKER

Si mon pa tronpe dan Capital Expenditure nou pou pran li letan nou fer Capital Outlays non?

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Yes.

 

MR DEPUTY SPEAKER

So, mon krwar fodre nou fer atansyon nou pa al dan repetisyon.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Wi akoz i dan PSIP li.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Wi.  Tou Capital Expenditure i tonm dan Capital Outlays, i en eleman dan Appropriation Bill itself anba.  So, letan nou pran Capital Outlays nou kapab pran tou bann Capital Expenditure. So, bon ki sa group depans i form parti sa Bill, tou bann ki an faver.  Okenn ki kont.  Sa group depans in ganny aprouve.

Nou a pran nou lot group, sizyenm group, sa se Other Wages and Salaries, Other Goods and Services, Social Programmes from Central Government. I trouve lo paz 6, 7 ek 8.  Okenn ki oule entervenir.

Bon si napa person, nou pran en vot lo sa group depans.  Tou bann ki an faver?  Okenn ki kont?  Bon sa group in ganny aprouve e nou a pran en break e nou a rezwenn 2er apremidi.

 

(LUNCH)

 

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon, nou a dir bonn apre midi e nou a kontinnyen nou travay.  Konmsi nou dan fernwanr.  Kote ki problenm?  Bon, nou a kontinnyen avek nou group depans.  E nou a pran setyenm group depans.  Bon, setyenm group depans i enkli tou bann provizyon ki’n ganny fer anba Transfers to Public Sector.  Sa i pou komans paz, dan Budget Book.  I pou komans paz 150 ziska paz 201.  Okenn ki oule entervenir?  Paz 150 ziska paz 201?  Transfers to Public Sector? Non?  Be si non, nou a pran en vot lo la.  Tou bann ki an faver sa group depans nou lev nou lanmen?  Okenn ki kont?  Non.  Sa group depans alor in ganny aprouve.

Nou al lo nou setyenm group depans.  Sa nou pou pran depans ki pe al pou Air Seychelles avek Seychelles Public Transport Corporation, SPTC. E sa i ganny trouve lo paz 10.  Okenn Manm ki oule entervenir lo sa 2 depans, Air Seychelles avek Seychelles Public Transport Corporation? Personn.  Bon, ki sa bann depans i form parti sa Schedule.  Nou pran en vot.  Tou bann ki an faver?  Okenn Manm ki kont?  Sa bann depans in ganny aprouve.

Wityenm.  Nou a pran Benefits and Approved Programs of Social Security Fund. I trouve lo paz 10.  Ki sa sonm ki pe ganny propoze i form parti sa Schedule.  Okenn Manm ki oule entervenir?  Personn.  Bon, ki sa ….  Wi Onorab Pierre.  Nou lo paz 10, wi.  Paz 10.  Non, i pa tonm ladan li.  Non, non, non.  I dir Benefits and Approved Programs of Social Security Fund.  Retirement Benefits, Invalidity Benefits, Supplementary Benefits, i ale ziska Transfer Retirement Benefits paid by SPF.  442 milyon, 936 mil.  Ok.  So, ki sa alokasyon, nou pran en vot lo la.  Tou bann ki an faver?  Okenn ki kont?  So, alokasyon in ganny aprouve.  Nou al dan Others.  Others i lo paz 10.  Ok.  27 milyon 766 mil.  E ki sa sonm i form parti sa Schedule.  Okenn ki oule komanter?  Wi, wi, sa i sa i sa enn.  So, mon ava envit Onorab Pierre pou ….

 

HON DAVID PIERRE

Yes, mon vwar en increase of 53 percent dan Subscription to International Organizations.  Mon pe vwar si i annan okenn nouvo lorganizasyon avek ki nou pe souskri?  Mersi Mr Chair.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Nou ti deza reponn sa kestyon bomaten.  I lamazorite pou fer avek bann arrears tel ki, especially African Union.  Ya. Bann arrears ki ti ankor pe diskite, ki ti an negosyasyon.  Ki pou al ganny peye an 2013.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Ok.  Bon, si napa lot.  Nou pran en vot lo sa alokasyon.  Tou bann ki an faver?  Okenn ki kont?  Sa alokasyon in ganny aprouve.

Nou bouz lo lot.  Net Landing.  En sonm 96 milyon 792 mil, i trouve lo paz 11.  Net Landing, lo paz 11 anler.  Okenn Manm ki oule entervenir?  Non.  Bon, si non nou pran en vot lo la.  Tou bann ki an faver?  Okenn Manm ki kont?  Sa vot alokasyon in ganny aprouve.

Capital Outlays.  Ki en sonm 1 bilyon 378 milyon 892 mil.  I lo paz 11 me bann detay parey mon’n dir i par deryer dan Budget Book. Bann Capital Expenditure.  Ki sa sonm i form parti sa Schedule.  Okenn Manm ki oule entervenir lo Capital Expenditure? Personn.  Bon.  Nou pran en vot lo sa alokasyon.  Tou Manm ki an faver, lev zot lanmen?  Okenn Manm ki kont?  Bon, sa vot in ganny aprouve.

Lot.  Contingency.  I lo paz 11.  50 milyon.  Bon, zot a vwar li, Contingency anba Budget 2013.  Okenn Manm?  Ki sa sonm i form parti sa Schedule.  Okenn Manm ki oule entervenir?  Onorab Pillay.

 

HON SEBASTIEN PILLAY

Yes Mr Chair, mon ti oule zis klarifye si anba provizyon pou Contingency, anba Lartik 156(1) Konstitisyon, nou pa bezwen anmenn en Bill devan Lasanble?

 

MR DEPUTY SPEAKER

Switch off mic.  Minister proceed.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Ok Mr Speaker.  Onorab, klarifikasyon ki nou pe gannyen i se ki avek nouvo PFM Bill, vi ki i sorti anba Apropriasyon, non.  Nou pa pou bezwen.  No, because the Law when we drafted it several times, we made sure with the AG that every aspects of the Law were in line with the Constitution and where needed, it was made very clear in the Policy paper and everything.

MR DEPUTY SPEAKER

Onorab Volcere.

 

HON MARC VOLCERE

Mr Chair, mon ti a kontan si Minis i kapab eksplik nou en pti pe purpose of sa larzan pou lannen 2013, ki Gouvernman i annan lide servi son purpose, Contingency silvouple.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Mersi.  Zeneralman Contingency i sipoze pou tou keksoz irzan.  Lannen pase ki nou ti dakor kantmenm, an 2012, se ki tou larzan anba Contingency ti pou fer avek sekirite, enkli piratri.  E pou lannen 2013, ki nou’n dir se ki 25 milyon dan sa 50 milyon pou ganny sort of e marked pou dan bann depans parey dan ka ki i annan.  Akoz parey zot konnen, nou’n tir bann depans ki ti anba Contingency sa lannen, nou’n anvoy dan Internal Affairs.  Prezan ki nou’n dir, dan sa 50 milyon, 25 milyon nou pa pe met li pou nanryen pou lemoman.

Lot 25 milyon, nou pe dir an ka ki i annan bann depans an deor ki sa ki’n ganny prevwar dan Bidze Minister Zafer Entern, i kapab al pou piratri.  So, i zis sa 2 keksoz.  Pou pure emergency, apre additional piracy expenses if needed beyond, above and beyond sa ki dan Bidze Minister Internal Affairs.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Ok.  Satisfe?  Onorab Pierre?

 

HON DAVID PIERRE

Non.  Dan sa 75 mon vwar in reduce by 33 percent.  Last year ti annan 75 million. Mon mazinen dan sa 75 million, konbyen ti ganny spent last year? Konmsi 2012.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Tou in ganny depanse.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon, nou pran en vot lo sa alokasyon.  Tou bann ki an faver?  Okenn Manm ki kont?  Sa vot in ganny aprouve.

Lot.  Alokasyon anba Trades Tax Exemption.  Sa i lo paz 12.  Ok, ki sa sonm i form parti sa Schedule.  Okenn Manm ki oule entervenir?  Si non nou pran en vot lo la.  Tou bann ki an faver?  Okenn Manm ki kont?  Sa vot in ganny aprouve.  Bon, nou’n fini avek laprouvasyon bann vot.  Mon a remersye bann Manm e nou pou adjourn pou 3 minit, pou permet Speaker repran pou nou retourn, rekonstitye nou dan the Whole Assembly.

(ADJOURN)

MR SPEAKER IN THE CHAIR

MR SPEAKER

Bon, mon konpran zot in fini Committee Stage.  Avan ki nou konstitye nou lekor dan Komite, mon oule zis fer en lobzervasyon.  Mon’n swiv de tre pros sa Committee Stage.  E i montre ankor enn fwa akoz i neseser nou annan en Budget Cycle e akoz i neseser pou nou annan en Committee on Estimates pou nou deal avek bokou bann issues ki’n ganny leve, akoz Minis petet i pa’n realize me in fer plis ki en karantenn ouswa en trantenn assurances e i en defi.  I en defi dan prose e sa bann issues ti’n dwatet ganny deal avek petet par Minis konsernen direk, Lasante lot, lot, lot devan en Committee on Estimates.

Petet Minis i a pran an konsiderasyon, in pran konsiderasyon tou zot proposal, i a pran konsiderasyon pou mwan.  Mon konnen i pe get mwan anler lo televizyon.  Akoz i neseser.  Nou’n ariv sa staz dan nou demokrasi kot fodre nou bouze dan sa direksyon ki zot soz.  Anyway, mon a ganny en rapor lo deliberasyon Komite.

 

HON ANDRE POOL

Mr Speaker, mon ti oule raport avek Lasanble ki nou’n zwenn lo staz Komite kot nou’n konsider tou bann Heads ki dan Appropriation Bill. Mon oule enform ou ki tou bann Heads in ganny aprouve san okenn amannman, alor nou kapab proceed. Mersi.

 

MR SPEAKER

Bon, mwan mon annan zis en pti amannman lo National Assembly.  Dan Appropriation Bill i mark 25,689 me dan sa estimates i 29,600.  Milyon sorry. I 26 milyon dan Schedule Appropriation ok e ladan i 29 milyon.  3 milyon diferans.  Pardon?  Oh, i dan…..  Oh this is why i pa’n……  Alright.  But you should have informed the Speaker because I raised the issue.  Ok. Si sa i leka, i bon.  Ya, but the Speaker does not attend PPG.

So, nou a rekonstitye nou dan Lasanble e nou ava prezan pran en vot lo Committee Stage.  Sorry? Mon a ganny en Motion for Third……  Before we have a Motion for Third Reading, nou ava aprouv sa ki Onorab fek dir, si nou a pran en vot lo la?  You’ve report the Bill.  You’ve already reported the Bill.  And this has been approved.  So, mon a ganny en Motion for Third Reading.

 

HON MARIE-ANTOINETTTE ROSE

Mr Speaker, anba Order 71(1) mon move ki nou lir sa Bill en trwazyenm fwa.

 

MR SPEAKER

Ok, nou ava pran en vot, segonde?

HON CHARLES DE COMMARMOND

Mr Speaker, mon segonn sa Mosyon.

 

MR SPEAKER

Nou ava aprezan pran en vot lo sa Mosyon.  Tou bann ki an faver?  Okenn ki kont?  Bon, in pase.  Mon a ganny mwan en Third Reading.

 

THE CLERK

This Act may be cited as the Appropriation Act 2013.

 

MR SPEAKER

Ok, Bidze in pase.  Nou aprezan remersye Minis pou pas detrwa zour avek nou.

 

 

(APPLAUD)

MR SPEAKER

Osi byen ki son delegasyon.  Avan zot ale, ou’n sort out sa zafer avek zot?  Ok. Pou ok? Ok, alright.  So, mon pa bezwen vwar Minis alors si zot in sort out. Ok Minis.  Nou ava eskiz ou parmi nou.

 

MINISTER PIERRE LAPORTE

Mersi pou zot sipor pou tou e ankor enn fwa mon a vwar zot Zedi.  Bye bye.

 

MR SPEAKER

Pou nou fasilit sa travay ki reste, i annan 2 Mosyon.  Nou pou adjourn pou en 5 minit akoz se Depite ki pou Chair sa 2 Mosyon.  Lo dezyenm Mosyon Contingencies nou ankor pe rod, ou ti diskit ek mwan en issue, mon ankor pe rod konsey legal.  Premye konsey ki mon’n gannyen se ki lafason ki nou’n toultan fer i byen e la mon pe diskit avek Atorni Zeneral e mon ava advice ou how to proceed.  Ok.

 

(ADJOURN)

MR DEPUTY SPEAKER IN THE CHAIR

MR DEPUTY SPEAKER

Bon, nou a kontinnyen nou travay lo Order Paper e nou ti annan 2 Mosyon.  Nou a pran premye Mosyon e mon ava envit Onorab Rose, Leader Zafer Gouvernman pou prezant son premye Mosyon.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mr Deputy, bonn apre midi.  Anba Lartik 154(6) nou Konstitisyon, mon move pou nou Lasanble aprouv en peyman R8 milyon 688 mil 423,65 sou, larzan ki ti ganny depanse anba Contingency Fund 2011.  Mr Deputy, mon move ki nou Lasanble i aprouv sa sonm pou nou kapab regularize bann peyman ki’n ganny fer dan sa lannen, mansyonnen dan sa Mosyon.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Okenn Manm ki segonn sa Mosyon?

 

HON CHARLES DE COMMARMOND

Mr Deputy Speaker, mon segonn sa Mosyon.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon, Mosyon in ganny segonde.  Deba i ouver.  Okenn Manm ki oule entervenir lo sa Mosyon?  Si non,…… wi Onorab Pierre.

 

HON DAVID PIERRE

Mersi Mr Deputy.  Mr Deputy, mon vwar poudir sa i an relasyon avek sa sonm ki devan nou, ki nou pe ganny demande pou aprouve, i an relasyon avek depans ki’n ganny fer depi 2011.

Mon’n ganny en dokiman ki detay toudmenm en pe sa bann depans ki ti’n ganny fer, me selman mon konnen poudir ozordi nou napa prezans Minis avek nou la, an tan ki Bill pankor vin ganny prezante.

Mwan mon lopinyon i se ki mon annan plizyer klarifikasyon e plizyer kestyon ki mon ti ava kontan demande e mon ti a kontan poz sa bann kestyon avek Minis.  Me si mon demann sa bann kestyon ozordi, then, mon pou bezwen re-demann Minis letan i retourn avek son Bill devan Lasanble Nasyonal.  Pou mwan sa i pou en repetisyon plito.

So, mon ti ava prefere ki deba i ganny fer dan prezans Minis kot Minis i a kapab reponn bann klarifikasyon ki mon annan vizavi sa depans.  So, mon rezerv mon bann komanter pou letan Minis i vin devan sa Lasanble.  Mersi Mr Deputy.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon, si napa lot.  Right of reply loter Mosyon.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mr Deputy, mon napa nanryen pou dir, tou in fini ganny dir e mon demande ki Lasanble i aprouv sa sonm ki devan nou.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Nou pran en vot.  Tou bann ki an faver, nou lev lanmen?  Okenn Manm ki kont?  Mosyon in ganny aprouve e mon envit Onorab Rose pou prezant son dezyenm Mosyon.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mr Speaker, devan nou se en Supplementary Appropriation lo Auditing Accounts 2011 pou regularize bann spending, apre ki external Audit Report in met devan latansyon Gouvernman sa bann depans e sa i en sonm R120 milyon 518 mil 526.  E mon ti a prefere ki nou, in annan lenformasyon ki’n ganny sirkile e mon ti a prefere ki deba i ganny fer ler Minis i vin devan nou Lasanble pou nou aprouv sa Bill.  So, sa osi mon ti a demande ki en Resolution i ganny fer pou nou kapab envit Minis pou vin devan nou Lasanble pou donn nou sa bann detay.  Mersi Mr Deputy.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Okenn Manm ki segonn sa Mosyon?

 

HON CHARLES DE COMMARMOND

Mr Deputy Speaker, Motion is segonded.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Mosyon in ganny segonde.  E okenn Manm ki oule entervenir?  Onorab Pierre.

 

HON DAVID PIERRE

Mr Deputy, parey mon’n refer sorti, annefe sa enn i menm pli serious.  It involves en amount of 120 milyon e nou vwar bann tipti detay, nou vwar bann Headings, nou vwar bann pti detay ki’n ganny donnen an relasyon avek lafason ki depans in ganny fer.  La osi mon annan plizyer kestyon ki mon ti ava kontan Minis i vin reponn nou dan sa Lasanble Nasyonal, so, mon ava esper Minis vin prezant son Bill e mon a fer mon deliberasyon an relasyon avek sa Supplementary Appropriation dan prezans Minis letan i dan Lasanble Nasyonal.  Mersi Mr Deputy.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Okenn lezot Manm?  Si non right of reply, loter Mosyon.

 

HON MARIE-ANTOINETTE ROSE

Mr Deputy, mon move ki Lasanble i aprouv sa Mosyon.  Mersi.

 

MR DEPUTY SPEAKER

Bon, nou pran en vot lo sa Mosyon.  Tou bann ki an faver?  Okenn Manm ki kont?  Mosyon in ganny aprouve e nou’n fini nou travay pou ozordi.  E nou ava adjourn ziska demen 9er bomaten.

 

(ADJOURNMENT)